Informator europejski

Unia Europejska w pigułce

Unia Europejska (UE)
To rodzina demokratycznych państw europejskich, której celem jest współpraca na rzecz pokoju i dobrobytu. Państwa Członkowskie Unii ustanowiły wspólne instytucje, którym przekazały część swojej suwerenności, aby decyzje w konkretnych kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania mogły być podejmowane demokratycznie na poziomie europejskim.

Historyczne korzenie Unii Europejskiej sięgają II wojny światowej. Idea integracji zrodziła się z determinacji Europejczyków, by na zawsze zapobiec podobnym zbrodniom i zniszczeniom.

Od 1952 r. Europejska Wspólnota Węgla i Stali jednoczy gospodarczo i politycznie państwa Europy, by tym samym zapewnić długotrwały pokój. Założyło ją sześć krajów: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy. Rok 1957 to również data utworzenia na podstawie traktatu rzymskiego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG), innymi słowy „wspólnego rynku”.

Prawodawstwo Unii Europejskiej
Traktaty (czyli „prawo pierwotne”) stanowią podstawę, na której stworzono dużą liczbę aktów „prawa wtórnego”, które mają bezpośredni wpływ na życie codzienne obywateli Unii Europejskiej. Prawo wtórne składa się przede wszystkim z rozporządzeń, dyrektyw i zaleceń przyjętych przez instytucje UE.

Jednolity Rynek Wewnętrzny
Jednolity rynek jest rdzeniem dzisiejszej Unii. Aby go stworzyć, począwszy od 1985 r. instytucje UE oraz państwa członkowskie przez siedem lat wytrwale usiłowały sporządzić i przyjąć setki dyrektyw niezbędnych do zniesienia barier technicznych, regulacyjnych, prawnych, biurokratycznych, kulturowych i protekcjonistycznych, które hamowały swobodny handel i swobodny przepływ na terytorium Unii.

Cztery podstawowe swobody przepływu – towarów, usług, ludzi i kapitału – oparto na fundamencie składającym się z szeregu polityk wspierających. Rygorystyczna unijna polityka ochrony konkurencji zabrania przedsiębiorstwom ustalania cen lub dzielenia rynków między sobą. Ludzie mogą poruszać się swobodniej w poszukiwaniu pracy, ponieważ państwa członkowskie uznają wiele spośród swoich kwalifikacji akademickich i zawodowych. Rządy państw członkowskich zobowiązały się do podejmowania decyzji dotyczących jednolitego rynku w drodze głosowania większościowego, nie zaś jednomyślnie, co jest o wiele trudniejsze do osiągnięcia.

Stworzenie jednolitego rynku było dla państw członkowskich Unii Europejskiej silniejszym bodźcem do zliberalizowania uprzednio chronionych przez monopole usług użyteczności publicznej, takich jak telekomunikacja, czy dostawy energii elektrycznej, gazu i wody. Niezależne krajowe organy regulacyjne sprawujące nadzór nad obecnie zliberalizowanymi rynkami usług telekomunikacyjnych i energetycznych koordynują swoje działania na poziomie UE. Nie tylko olbrzymie sektory przemysłu, ale także coraz więcej gospodarstw domowych i małych przedsiębiorstw w Europie może wybrać swojego dostawcę energii elektrycznej i gazu.

Unia gospodarcza i walutowa oraz Euro
Wszystkie państwa członkowskie UE należą do unii gospodarczej i walutowej (ang. „economic and monetary union” - EMU), której celem jest pogłębienie integracji gospodarczej krajów UE. Euro to wspólna waluta Unii Europejskiej. W 1999 r. do transakcji bezgotówkowych przyjęło ją dwanaście z piętnastu ówczesnych państw członkowskich, a od 2002 r., kiedy wyemitowano banknoty i monety, euro obowiązuje we wszystkich płatnościach.

Trzy kraje (Dania, Szwecja oraz Zjednoczone Królestwo) nie przystąpiły do unii walutowej. Nowe państwa członkowskie przygotowują się do wejścia do strefy euro po spełnieniu niezbędnych kryteriów – tzw. Kryteriów konwergencji. Słowenii udało się tego dokonać i 1 stycznia 2007 r. przystąpiła do strefy euro jako pierwszy z dziesięciu krajów, które dołączyły do Unii Europejskiej w 2004 r.

Czym zajmuje się Unia Europejska
Unia Europejska funkcjonuje w różnych obszarach — ekonomicznym, społecznym, prawodawczym i finansowym — wszędzie tam, gdzie jej działania przynoszą korzyści państwom członkowskim. Dziedziny działalności UE:
 

Instytucje UE

Rada Ministrów Unii Europejskiej, która reprezentuje państwa członkowskie, jest głównym organem decyzyjnym UE. Jeżeli spotkanie odbywa się na poziomie szefów państwa lub rządu, wówczas Rada działa jako Rada Europejska, której celem jest określanie kierunków politycznych UE w kwestiach o kluczowym znaczeniu.

Parlament Europejski, który reprezentuje obywateli, dzieli władzę legislacyjną i budżetową z Radą Ministrów Unii Europejskiej.

Komisja Europejska, która reprezentuje wspólne interesy Unii Europejskiej, jest głównym organem wykonawczym. Przysługuje jej prawo proponowania aktów prawodawstwa i to ona dokłada starań, aby zasady polityki UE były należycie wdrażane.

Polityka Regionalna UE

Polega na przekazywaniu funduszy z krajów bogatych do krajów uboższych. Środki te są wykorzystywane na pobudzenie rozwoju zapóźnionych regionów, rewitalizowanie upadających regionów przemysłowych, wspieranie młodych ludzi i osób dotkniętych długotrwałym bezrobociem w szukaniu pracy, unowocześnianie rolnictwa i wspieranie mniej uprzywilejowanych obszarów rolnych.

Wartości leżące i podstaw polityki regionalnej UE podsumować można dwoma słowami – solidarność i spójność:

Środki przewidziane na wsparcie działań regionalnych w ramach budżetu na lata 2007–13 mają służyć realizacji następujących trzech celów:

Opisane powyżej działania będą finansowane z konkretnych funduszy UE, które wyrównają lub będą pobudzać inwestycje realizowane przez sektor prywatny oraz przez rządy krajowe i regionalne. Fundusze te znane są jako fundusze strukturalne oraz Fundusz Spójności.

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) to pierwszy fundusz strukturalny, który dostarcza środki w celu wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej poprzez zmniejszenie różnic pomiędzy regionami. Fundusz ten wspiera również działania służące rozwojowi strukturalnemu i zmniejszaniu różnic pomiędzy gospodarkami poszczególnych regionów. W ramach tych działań przewiduje się również przebudowę podupadających regionów przemysłowych.

Europejski Fundusz Społeczny (EFS), czyli drugi fundusz strukturalny, z którego finansowane są szkolenia zawodowe oraz inicjatywy służące tworzeniu nowych miejsc pracy.

Oprócz funduszy strukturalnych istnieje również tzw. Fundusz Spójności, który służy do finansowania projektów z zakresu infrastruktury transportowej oraz ochrony środowiska w krajach UE, których PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca jest niższy niż 90% średniej unijnej.

Wspólna polityka rolna (WPR)
Cele Wspólnej Polityki Rolnej, które określono w Traktacie Rzymskim z 1957 r., zostały w dużym stopniu osiągnięte: zapewniono odpowiedni poziom życia społeczności wiejskiej; ustabilizowano rynki; zapewniono konsumentom produkty rolne za rozsądną cenę; zmodernizowano infrastrukturę rolną. Inne zasady, które wprowadzono od tego czasu, także działają właściwie. Konsumenci korzystają z bezpieczeństwa dostaw, a ceny produktów rolnych pozostają na stałym poziomie, chronione przed wahaniami cenowymi na rynku światowym. Wspólna polityka rolna finansowana jest z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Jednak WPR padła ofiarą własnego sukcesu. Produkcja rosła szybciej niż konsumpcja, co stało się bardzo dużym obciążeniem dla budżetu UE. Należało więc podjąć kroki w celu zreformowania polityki rolnej. Efekty reformy są już widoczne, ponieważ produkcja została zmniejszona. Rolnicy są zachęcani do stosowania zasad zrównoważonej gospodarki rolnej, uwzględniających konieczność ochrony środowiska i utrzymania terenów wiejskich. Takie podejście wpływa również na poprawę jakości i bezpieczeństwa żywności .

Nową rolą społeczności wiejskiej jest zapewnienie działalności gospodarczej na każdym obszarze wiejskim i zachowaniu różnorodności krajobrazu w Europie. Ta różnorodność i uznanie dla „wiejskiego trybu życia”, dla ludzi żyjących w harmonii z naturą, są istotnym elementem tożsamości europejskiej.

Unia Europejska pragnie, aby Światowa Organizacja Handlu poświęciła więcej uwagi takim kwestiom, jak: bezpieczeństwo żywności, zasada ostrożności oraz ochrona zwierząt. Unia Europejska zaczęła również reformować swoją politykę rybołówstwa. W tym przypadku celem jest ograniczenie nadwyżek flot rybackich, zachowanie zasobów rybnych i zapewnienie pomocy finansowej społecznościom rybackim, które chciałyby rozwinąć inną działalność gospodarczą.

Fundusze europejskie na lata 2007- 2013

Fundusze europejskie na lata 2007- 2013

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

ROZPORZĄDZENIE (WE) nr 1080/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) określarolę funduszu oraz sfery działania, do których należy wspieranie prywatnych i publicznych inwestycji służących zmniejszeniu dysproporcji dzielących regiony Unii.

Celem funduszu jest zmniejszanie różnic w poziomie rozwoju poszczególnych regionów oraz zmniejszanie stopnia, w jakim regiony najmniej uprzywilejowane, w tym obszary wiejskie i miejskie, upadające regiony przemysłowe, obszary o niekorzystnym położeniu geograficznym i warunkach przyrodniczych, takie jak wyspy, obszary górskie, obszary słabo zaludnione i regiony przygraniczne, są opóźnione w rozwoju.
EFRR koncentruje swą pomoc na wszystkich trzech celach: Konwergencja, Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie oraz Europejska współpraca terytorialna.

W działaniach tych EFRR kieruje się priorytetami Wspólnoty, a szczególnie potrzebą zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności, utworzenia i ochrony trwałych miejsc pracy oraz zapewnienia zrównoważonego rozwoju.

Pomoc w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego obejmuje inicjatywy w następujących dziedzinach:

a) inwestycje produkcyjne przyczyniające się do tworzenia i ochrony trwałych miejsc pracy, przede wszystkim poprzez bezpośrednie wspieranie inwestycji zwłaszcza w małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP);
b) inwestycje w infrastrukturę;
c) rozwój potencjału endogenicznego poprzez działania wspierające rozwój regionalny i lokalny. Działania te obejmują wsparcie i usługi dla przedsiębiorstw, w szczególności MŚP,tworzenie i rozwój instrumentów finansowania, takich jak kapitał podwyższonego ryzyka, fundusze pożyczkowe i gwarancyjne, fundusze rozwoju lokalnego, dotacje na spłatę odsetek, tworzenie sieci, współpracę i wymianę doświadczeń pomiędzy regionami, miastami oraz stosownymi podmiotami sfery społeczno-gospodarczej i środowiskowej;
d) pomoc techniczną.

Europejski Fundusz Społeczny

Zasady funkcjonowania Europejskiego Funduszu Społecznego określa ROZPORZĄDZENIE (WE) nr 1081/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 lipca 2006 r. i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1784/1999w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego

Celem funduszu jest wzmacnianie spójności gospodarczej i społecznej przez poprawę możliwości zatrudnienia.Ma to tym większe znaczenie w świetle wyzwań wynikających z rozszerzenia Unii oraz zjawiska globalizacji gospodarczej. EFS powinien również podejmować działania w celu zajęcia się odpowiednimi aspektami i konsekwencjami zmian demograficznych wśród aktywnej zawodowo ludności Wspólnoty, w szczególności poprzez kształcenie zawodowe przez całe życie.

EFS koncentruje się na celach: Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie oraz Konwergencja.

Pomoc z EFS skierowana jest w szczególności na: poprawę zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw, wzmacnianiu kapitału ludzkiego oraz zwiększaniu dostępu do zatrudnienia i udziału w rynku pracy, wzmacnianiu integracji społecznej osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, zwalczaniu dyskryminacji, zachęcaniu osób nieaktywnych zawodowo do wejścia na rynek pracy, a także wspieraniu partnerstwa na rzecz reform.Oprócz tych priorytetów, w najsłabiej rozwiniętych regionach i państwach członkowskich, w ramach celu Konwergencja i w celu zwiększenia wzrostu gospodarczego, możliwości zatrudnienia zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn oraz jakości i wydajności pracy, niezbędne jest zwiększenie i poprawa inwestycji w kapitał ludzki oraz poprawa zdolności instytucjonalnych, administracyjnych i sądowniczych, przede wszystkim w celu przygotowania i wdrożenia reform oraz egzekwowania dorobku prawnego.

EFS przyczynia się do realizacji priorytetów Wspólnoty w zakresie wzmacniania spójności gospodarczej i społecznej przez poprawę możliwości zatrudnienia i pracy, stymulowanie wysokiego poziomu zatrudnienia oraz tworzenia liczniejszych i lepszych miejsc pracy. Realizuje to przez wspieranie polityki państw członkowskich zmierzającej do osiągnięcia pełnego zatrudnienia oraz jakości i wydajności pracy, wspierania integracji społecznej, w tym poprawy dostępu do zatrudnienia osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, oraz zmniejszenia dysproporcji w zatrudnieniu na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.

EFS w szczególności wspiera działania zgodne z działaniami podjętymi przez państwa członkowskie na podstawie wytycznych przyjętych w ramach Europejskiej Strategii Zatrudnienia i włączonych do pakietu Wzrost i zatrudnienie – zintegrowane wytyczne oraz towarzyszących im zaleceń.

Z Europejskiego Funduszu Społecznego, jako podstawowego instrumentu dla realizacji Europejskiej Strategii zatrudnienia, można uzyskać dofinansowanie na projekty, których celem jest:

Europejski Fundusz Spójności

FunkcjonowanieEuropejskiego Funduszu Spójności reguluje ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1164/94

Celem funduszu jest wzmocnienie spójności ekonomicznej i społecznej Wspólnoty na rzecz promowania trwałego rozwoju. Pomoc z funduszu jest udzielana na działania w następujących dziedzinach, z zapewnieniem właściwej równowagi i zgodnie z potrzebami inwestycyjnymi oraz infrastrukturalnymi właściwymi dla każdego państwa członkowskiego otrzymującego pomoc:

a) transeuropejskich sieci transportowych, w szczególności priorytetowych projektów, stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania, określonych w decyzji nr 1692/96/ WE;
b) środowiska w ramach priorytetów wspólnotowej polityki ochrony środowiska zgodnie z polityką i programem działania w zakresie środowiska naturalnego.

W tym kontekście Fundusz może także udzielać wsparcia w dziedzinach związanych ze zrównoważonym rozwojem, które przedstawiają wyraźne korzyści w wymiarze środowiskowym, czyli efektywności energetycznej i energii odnawialnej, a w sektorze transportowym, poza sieciami transeuropejskimi, kolei, transportu rzecznego i morskiego intermodalnych systemów transportowych i ich interoperacyjności, zarządzania ruchem drogowym, morskim i lotniczym, ekologicznego transportu miejskiego i transportu publicznego.

Fundusz Spójności przyczynia się do interwencji w dziedzinie ochrony środowiska i transeuropejskich sieci transportowych. Ma on zastosowanie do państw członkowskich o dochodzie narodowym brutto (DNB) poniżej 90% średniej wspólnotowej – co oznacza, że obejmuje każde z nowych państw członkowskich, a także Grecję i Portugalię. Hiszpanii przysługuje jedynie przejściowe zakwalifikowanie do pomocy z Funduszu Spójności. W nowym okresie Fundusz będzie, obok EFRR, wspierał raczej wieloletnie programy inwestycyjne zarządzane w sposób zdecentralizowany aniżeli indywidualne projekty podlegające zatwierdzeniu na poziomie Komisji.

Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej

Na mocy ROZPORZĄDZENIA (WE) nr 1082/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 lipca 2006 r. określone zostają warunki nowego instrumentu prawnego, jakim jest Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT).

Celem EUWT jest usprawnienie współpracy transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej łączącej władze regionalne i lokalne. Ugrupowaniu nadana zostanie osobowość prawną w zakresie wdrażania programów współpracy terytorialnej, oparta na konwencji zawartej między uczestniczącymi władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz innymi władzami publicznymi.

W celu pokonania przeszkód utrudniających współpracę terytorialną konieczne jest ustanowienie na poziomie wspólnotowym instrumentu współpracy pozwalającegona tworzenie na terytorium Wspólnoty ugrupowań zajmujących się współpracą, wyposażonych w osobowość prawną, zwanych „europejskimi ugrupowaniami
współpracy terytorialnej” (EUWT).

EUWT składa się z członków, w granicach kompetencji przyznanych im na mocy prawa krajowego, należących do jednej lub kilku z następujących kategorii:

a) państwa członkowskie;
b) władze regionalne;
c) władze lokalne;
d) podmioty prawa publicznego

Członkami mogą być także stowarzyszenia składające się zpodmiotów należących do jednej lub kilku z tych kategorii.

EUWT składa się z członków położonych na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich. Decyzja o utworzeniu EUWT podejmowana jest z inicjatywy jej przyszłych członków. EUWT działa w ramach powierzonych mu zadań, które są ograniczone do ułatwiania i upowszechniania współpracy terytorialnej w celu wzmocnienia spójności gospodarczej i społecznej i które są określane przez członków EUWT w oparciu o zasadę, zgodnie z którą wszystkie zadania mieszczą się w zakresie kompetencji każdego z członków na mocy jego prawa krajowego.

Zadania EUWT są ograniczone przede wszystkim do realizacji programów lub projektów współpracy terytorialnej współfinansowanych przez Wspólnotę za pomocą Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego lub Funduszu Spójności.

Europejski Fundusz Rolny Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejski Fundusz Rybacki

Dla sektorów rolnictwa i rybołówstwa Komisja stworzyła nowe instrumenty finansowe funkcjonujące poza polityką spójności, zastępujące dotychczasowe fundusze strukturalne: Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej – sekcja orientacji (EAGGF) oraz Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa (FIFG).

Nowe instrumenty wspierające rolnictwo i rybołówstwo od 2007 roku:

W nowym okresie budżetowym nie będzie Inicjatyw Wspólnotowych, a działania podejmowane w ramach Inicjatyw zostałyby włączone do zaproponowanych trzech celów i finansowane z Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego lub Europejski Fundusz Społeczny.

Europejski Fundusz Rolny Rozwoju Obszarów Wiejskich

Reforma wspólnej polityki rolnej w czerwcu 2003 r. i kwietniu 2004 r. wprowadziła zasadnicze zmiany, które mają wpłynąć znacząco na gospodarkę na całym obszarze wiejskim Wspólnoty, jeśli chodzi o strukturę produkcji rolnej, metody gospodarowania gruntami, zatrudnienie oraz warunki społeczne i ekonomiczne w szerszym znaczeniu, na poszczególnych obszarach wiejskich.

EFFROW przyczynia się do wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty, uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów:

a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji;
b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami;
c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej.

Europejski Fundusz Rybacki

Europejski Fundusz Rybacki (EFR) jest narzędziem wspierającym Wspólną Politykę Rybołówstwa, który został ustanowiony rozporządzeniem Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. L 223 z 15.08.2006 s.1).

Pomoc w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego skoncentrowana jest na:
a) wspieraniu wspólnej polityki rybołówstwa w celu zapewnienia eksploatacji żywych zasobów wodnych i wsparcie dla akwakultury w celu zapewnienia trwałości w sensie gospodarczym, środowiskowym i społecznym;
b) wsparciu trwałej równowagi pomiędzy zasobami a zdolnością połowową wspólnotowej floty rybackiej;
c) wsparciu zrównoważonego rozwoju rybołówstwa śródlądowego;
d) wzmacnianiu konkurencyjności funkcjonujących struktur oraz rozwoju ekonomicznie żywotnych przedsiębiorstw w sektorze rybactwa;
e) wspieraniu ochrony i poprawy stanu środowiska i zasobów naturalnych związanych z sektorem rybactwa;
f) wspieraniu zrównoważonego rozwoju oraz poprawy jakości życia na obszarach, gdzie prowadzi się działalność należącą do sektora rybactwa;
g) propagowaniu równości kobiet i mężczyzn w procesie rozwoju sektora rybactwa oraz obszarów zależnych głównie od rybactwa.

Państwa członkowskie zobowiązane są przyjęcia krajowych planów strategicznych dotyczących sektora rybactwa i muszą przedłożyć je Komisji Europejskiej wraz z programami operacyjnymi. Krajowy plan strategiczny każdego państwa zawiera podsumowanie wszystkich aspektów wspólnej polityki rybołówstwa, określa priorytety, cele, szacunkową kwotę wymaganych publicznych zasobów finansowych i terminy jego realizacji. Nacisk powinien położony być na kwestie:
a) zarządzania wspólnotową flotą rybacką i jej dostosowania (dostosowania nakładu i zdolności połowowej) do zmian w zasobach łowisk, propagowania przyjaznych dla środowiska metod połowowych oraz zrównoważonego rozwoju działalności połowowej;
b) zrównoważonego rozwoju sektora akwakultury;
c) zrównoważonego rozwoju przetwórstwa i obrotu produktami rybołówstwa oraz akwakultury;
d) zrównoważonego rozwoju rybołówstwa śródlądowego;
e) zrównoważonego rozwoju obszarów zależnych głównie od rybactwa, w tym kryteriów określania obszarów priorytetowych;
f) konkurencyjności sektora rybactwa, w tym poprawy jego struktury, organizacji i środowiska pracy;
g) zachowywania zasobów ludzkich w sektorze rybactwa, w szczególności poprzez podnoszenie kwalifikacji zawodowych, gwarantowanie trwałego zatrudnienia i poprawę pozycji i roli kobiet;
h) ochronę i poprawę stanu środowiska wodnego związanego z sektorem rybactwa.

Wdrażanie funduszy strukturalnych w Polsce

Kluczowym dokumentem dla wykorzystania funduszy strukturalnych w Polsce jest dokument o nazwie Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia - NSRO (Narodowa Strategia Spójności - NSS).

NSRO określa krajowe ramy interwencji w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz Funduszu Spójności, a także zasady koordynacji pomiędzy polityką spójności Unii Europejskiej i właściwymi krajowymi politykami sektorowymi i regionalnymi. NSRO określa również mechanizmy koordynacji pomiędzy programami współfinansowanymi ze środków EFRR, EFS, Funduszu Spójności a tymi, które są współfinansowane w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejskiego Funduszu Rybackiego, a także Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innymi instrumentami finansowymi.

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia przygotowywane są przez każdy kraj członkowski UE, określają krajowe priorytety, na które będą przeznaczone unijne fundusze w okresie programowania 2007 – 2013. Zatwierdzenie NSRO przez KE stanowi wymóg prawny przyjęcia programów operacyjnych na lata 2007 – 2013.

Celem strategicznym NSS (NSRO) jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki polskiej opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.

Cel strategiczny osiągany będzie poprzez realizację horyzontalnych celów szczegółowych. Celami horyzontalnymi NSS (NSRO) są:

  1. Poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmów partnerstwa,
  2. Poprawa jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej,
  3. Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i społecznej mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski,
  4. Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług,
  5. Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej,
  6. Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich.

Obok działań o charakterze prawnym, fiskalnym i instytucjonalnym cele NSRO będą realizowane za pomocą Programów Operacyjnych (PO), zarządzanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO), zarządzanych przez Zarządy poszczególnych Województw i projektów współfinansowanych ze strony instrumentów strukturalnych, tj.:

Inicjatywy Wspólnoty

Inicjatywy Wspólnoty

Inicjatywa JEREMIE (Joint European Resources for Micro to Medium Enterprises)
jest wspólnym przedsięwzięciem KE i Grupy EBI, służącym ułatwieniu dostępu do kapitału dla mikro oraz małych i średnich przedsiębiorstw. JEREMIE stanowi schemat wdrażania środków strukturalnych, wychodzący poza system dotacji i zakładający wsparcie działań wykorzystujących instrumenty inżynierii finansowej, zgodnie z art. 44 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006.
Wartością dodaną w ramach inicjatywy JEREMIE jest możliwość wykorzystania środków strukturalnych do wzmocnienia rynkowych, odnawialnych instrumentów finansowych służących wsparciu MŚP, możliwość elastycznego doboru instrumentarium zależnie od potrzeb regionalnych bądź krajowych, uniknięcie stosowania zasady „n+2/n+3”, dostęp do wiedzy i doświadczenia Grupy EBI, jak również możliwość przyciągnięcia dodatkowych środków pochodzących z sektora prywatnego, zasobów Grupy EBI oraz innych międzynarodowych instytucji finansowych.
Inicjatywa JEREMIE stanowi ważny element dla poprawy warunków funkcjonowania mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w państwach członkowskich UE. Polska jest zainteresowana prowadzeniem działań w powyższym zakresie i nie wyklucza wykorzystania możliwości oferowanych w ramach inicjatywy JEREMIE w obszarach, w których występują największe luki w dostępie do finansowania dla MŚP. Obecnie Fundusze Strukturalne wspierają sektor MŚP głównie poprzez granty.
W ramach JEREMIE część funduszy przeznaczonych na wsparcie finansowe na rzecz MŚP będzie mogła być zamieniona na długookresową pomoc, a dokładnie oferowane w jej ramach instrumenty (pożyczki, poręczenia, kapitał ryzyka etc). Będą mogły one być używane w sposób ciągły i odnawialny (na bazie ich finansowego recyclingu) w gospodarce regionu/państwa, zamiast zostać użyte tylko raz w formie grantu dla indywidualnych firm. Pozwoli to na zwiększenie nie tylko zakresu instrumentów finansowych dostępnych dla przedsiębiorstw oraz realnego budżetu przeznaczonego na ich finansowanie, ale i efektywności wsparcia sektora MŚP. Co więcej fundusze przeznaczone na inicjatywę JEREMIE będą mogły być (na poziomie instytucji finansowych udzielających w.w. pożyczki, poręczenia etc.) wsparte dodatkowymi środkami z Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego i innych międzynarodowych instytucji finansowych, a także środkami pochodzącymi z sektora prywatnego.


Inicjatywa JESSICA (Joint European Support for Sustainable Investment In City Areas)
jest wspólnym przedsięwzięciem KE, EBI oraz Banku Rozwoju Rady Europy (CEB), mającym na celu wspieranie inwestycji służących zapewnieniu zrównoważonego rozwoju na obszarach miejskich.
Inicjatywa JESSICA przewiduje stworzenie specjalnych funduszy rozwoju miejskiego lub funduszy powierniczych, zasilonych środkami strukturalnymi, których zadaniem będzie wspieranie, przy pomocy instrumentów finansowych, projektów realizowanych w ramach zintegrowanych planów rozwoju miejskiego. Inicjatywa JESSICA odpowiada na potrzeby rozwojowe obszarów miejskich, mających znaczenie kluczowe dla pobudzania wzrostu w skali lokalnej, regionalnej oraz krajowej.
Polska dostrzega wyzwania związane z rozwojem obszarów miejskich i z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji w tym zakresie.

Inicjatywa JASPERS (Joint Assistance In Supporting Projects In European Regions)
stanowi wspólne przedsięwzięcie KE, EBI oraz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), służące zapewnieniu wsparcia technicznego dla nowych państw członkowskich UE w przygotowaniu inwestycji infrastrukturalnych w sektorze transportu i środowiska.
Wsparcie ekspertów JASPERS będzie stanowić istotny element sprzyjający skutecznemu przygotowaniu wybranych projektów inwestycyjnych w Polsce w latach 2007-2013. W pierwszej kolejności wsparcie uzyskają projekty w sektorach, w których Polska ma dotychczas niewielkie doświadczenie, wymagające wykonania szczegółowych analiz (szczególnie w zakresie pomocy publicznej i kwestii środowiskowych), a także projekty modelowe, aby wypracowane w ich ramach rozwiązania można było zastosować do innych, podobnych projektów.
Dla zmaksymalizowania efektów działania inicjatywy JASPERS, wsparcie to będzie wykorzystane również do przygotowania wytycznych horyzontalnych, które będą miały zastosowanie zarówno dla dużych jak i mniejszych projektów.

Słownik terminów

Słownik terminów

Podstawowe pojęcia
BENEFICJENT KOŃCOWY
-FINAL BENEFICIARY-
Instytucje oraz firmy publiczne i prywatne odpowiedzialne za zlecanie operacji. W przypadku programów pomocy (stosownie do art. 87 Traktatu i w przypadku pomocy przyznanej przez instytucje wyznaczone przez państwa członkowskie) beneficjentami końcowymi są instytucje, które przyznają pomoc. Występują dwa rodzaje beneficjentów końcowych: instytucje wdrażające i ostateczni odbiorcy pomocy
BENEFICJENT OSTATECZNY/GRUPA DOCELOWA
-ULTIMATE BENEFICIARY-
Osoba, instytucja lub środowisko (grupa społeczna) bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy (ostateczny beneficjent)
BUDOWA DROGI Wykonywanie nowego połączenia drogowego miedzy określonymi miejscami lub miejscowościami
BUDOWA OBIEKTU BUDOWLANEGO
-CONCTRUCTION-
Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa obiektu budowlanego
CEL GENERALNY
-GENERAL OBJECTIVE-
Cel określający perspektywę, w której pomoc ma zostać udzielona, w tym ogólną strategię pomocy, a także niektóre cele szczegółowe
CEL HORYZONTALNY
-HORIZONTAL OBJECTIVE-
Cel horyzontalny jest wyznaczony dla wszystkich projektów realizowanych
w ramach jednego programu
CEL OPERACYJNY
-OPERATIONAL OBJECTIVE-
Precyzyjnie oszacowany cel w konkretnym obszarze działań, który służy osiągnięciu celu szczegółowego. Cele te są przedstawiane w przeliczeniu na produkt (np. dostarczenie szkoleń dla długotrwale bezrobotnych)
CEL STRATEGICZNY
-STRATEGIC GOAL-
Cel określony w szerszej perspektywie sektorowej, regionalnej lub krajowej, do której ma się przyczynić realizacja projektu. Cele strategiczne są przedstawione w przeliczeniu na oddziaływanie (np. spadek stopy bezrobocia w grupie długotrwale bezrobotnych)
CELE
-OBJECTIVES-
Określenie w fazie wstępnej przygotowania projektu, planowanych efektów, jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym
CELE POLITYKI STRUKTURALNEJ UE
-EU STRUCTURAL POLICY OBJECTIVES-
Cele służące osiągnięciu spójności społeczno-gospodarczej Unii Europejskiej.. W latach 2000-2006 są to:
Cel 1 - promowanie rozwoju i strukturalnego dostosowania regionów opóźnionych w rozwoju.
Cel 2 - wspieranie gospodarczej i społecznej restrukturyzacji obszarów, w których występują problemy strukturalne.
Cel 3 - rozwój polityki i systemów kształcenia, szkolenia i zatrudnienia
EQUAL Jedna z Inicjatyw Wspólnotowych, w ramach której wsparcie kierowane jest dla projektów mających na celu współpracę transnarodową służącą promowaniu nowych sposobów zwalczania wszelkich form dyskryminacji i nierówności na rynku pracy. Inicjatywa ta finansowana jest z EFS
EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY (EBI)
-EUROPEAN INVESTMENT BANK (EIB)-
Bank powołany na mocy Traktatu Rzymskiego mający służyć finansowaniu rozwoju gospodarczego Wspólnoty. Podstawowym zadaniem EBI jest równoważenie i stabilizacja wspólnego rynku poprzez udzielanie pożyczek i gwarancji kredytów, przyznawanych przez inne banki, które następnie są wykorzystywane we wszystkich sektorach gospodarczych (przede wszystkim w telekomunikacji, transporcie, przemyśle, energetyce oraz ochronie środowiska)
EUROPEJSKI BANK ODBUDOWY I ROZWOJU (EBOR)
-EUROPEAN BANK FOR RECONSTRUCTION AND DEVELOPMENT (EBRD)-
Międzynarodowa organizacja finansowa utworzona w 1991, z siedzibą w Londynie skupiająca ok. 50 państw. Celem EBOR jest finansowe wspieranie przemian gospodarczych w państwach Europy Środkowej i Wschodniej (także w państwach byłego ZSRR). Warunkiem udzielenia pomocy jest rozwój demokracji i poszanowanie człowieka w danym państwie. Kredyty EBOR mogą być przekazane zarówno rządom, jak i podmiotom prywatnym
EUROPEJSKI FUNDUSZ ORIENTACJI I GWARANCJI ROLNEJ (EFOIGR)
-EUROPEAN AGRICULTURE GUIDANCE AND GUARANTEE FUND (EAGGF)-
Jeden z Funduszy Strukturalnych zajmujący się transformacją struktury rolnictwa oraz rozwojem obszarów wiejskich. Fundusz realizuje między innymi następujące zadania:
- wzmocnienie i reorganizacje struktur rolnictwa i leśnictwa,
- zapewnienie konwersji kierunków produkcji rolnej i promowanie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich,
- pomoc w osiągnięciu akceptowanego społecznie poziomu życia rolników, w tym bezpośrednie wsparcie finansowe,
- pobudzenie świadomości społeczności zamieszkujących obszary wiejskie w celu chronienia środowiska przyrodniczego, zachowania walorów krajobrazu etc
EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO (EFRR)
-EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND (ERDF)-
Fundusz wchodzący w skład Funduszy Strukturalnych, którego zadaniem jest zmniejszanie dysproporcji w poziomie rozwoju regionów należących do Unii. EFRR współfinansuje realizację Celów 1 i 2 Polityki Strukturalnej UE. W szczególności fundusz ten udziela wsparcia inwestycjom produkcyjnym, rozwojowi infrastruktury, lokalnym inicjatywom rozwojowym oraz małym i średnim przedsiębiorstwom
EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY (EFS)
-EUROPEAN SOCIAL FUND (ESF)-
Jeden z Funduszy Strukturalnych, który współfinansuje realizację Celu 3 na całym obszarze Unii Europejskiej, wspiera również Cele 1 i 2. Ze środków funduszu finansowane są głównie szkolenia zawodowe i rozwój zatrudnienia
EUROSTAT Urząd Statystyczny Unii Europejskiej odpowiadający za zbieranie danych statystycznych, przygotowywanie prognoz i analiz. Przekazuje instytucjom Wspólnot Europejskich niezbędne informacje statystyczne, współpracuje z urzędami statystycznymi państw członkowskich, które mogą uzyskać od Eurostatu informacje dotyczące rozwoju integracji europejskiej w ramach UE
FINANSOWY INSTRUMENT WSPIERANIA RYBOŁÓWSTWA (FIWR)
-FINANCIAL INSTRUMENT FOR FISHERIES GUIDANCE (FIFG)-
Fundusz Strukturalny powołany na potrzeby rybołówstwa, zajmuje się promowaniem zmian strukturalnych w tym sektorze gospodarki
FINANSOWY WKŁAD WSPÓLNOTY
-COMMUNITY FINANCIAL CONTRIBUTION-
Wielkość środków asygnowana przez Komisję Europejską w ramach pomocy finansowej, stanowiąca określoną proporcję kwalifikujących się kosztów programu lub projektu
INICJATYWY WSPÓLNOTY
-COMMUNITY INITIATIVES-
Programy finansowane z funduszy strukturalnych, mające na celu rozwiązanie problemów występujących na terenie całej Unii Europejskiej. Liczba i charakter Inicjatyw Wspólnotowych ulegają zmianom w zależności od zidentyfikowanych problemów mających wpływ na funkcjonowanie Unii Europejskiej. W latach 2000-2006 są to: EQUAL, INTERREG LEADER , URBAN. W tym okresie programowania w Polsce wdrażane będą tylko Inicjatywy EQUAL i INTERREG
INSTYTUCJA PŁATNICZA
-PAYING AUTHORITY-
Jedna lub kilka instytucji lub organów krajowych, regionalnych lub lokalnych, wyznaczonych przez państwo członkowskie w celu przygotowania i przedkładania wniosków o płatności oraz otrzymywania płatności z Komisji. W Polsce instytucją płatniczą będzie Departament Obsługi Funduszy Pomocowych w Ministerstwie Finansów
INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA
-INTERMEDIATE BODY-
Jednostka publiczna lub prywatna, na którą instytucja zarządzająca deleguje część uprawnień. W ramach ZPORR instytucjami pośredniczącymi będą Urzędy Wojewódzkie
INSTYTUCJA WDRAŻAJĄCA
-IMPLEMENTING INSTITUTION-
Jednostka publiczna lub prywatna odpowiedzialna za zlecanie końcowemu odbiorcy (w drodze przetargu lub konkursu) realizacji projektu inwestycyjnego lub wykonania usługi
INSTYTUCJA ZARZĄDZAJĄCA
-MANAGING AUTHORITY-
Instytucja lub organ publiczny lub prywatny, wyznaczony przez państwo członkowskie na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym, lub też państwo członkowskie, o ile sam sprawuje funkcje zarządzania pomocą, odpowiedzialna za sterowanie i nadzorowanie procesu realizacji określonego dokumentu. W przypadku ZPORR funkcję tę pełnić będzie Departament Wdrażania Programów Rozwoju Regionalnego w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
INTERREG Inicjatywa Unii Europejskiej, wspierająca współpracę obszarów przygranicznych dwóch państw członkowskich, mająca także na celu wyrównanie dysproporcji w rozwoju regionów leżących po dwóch stronach granicy. Interreg obejmuje również podobne działania w regionach państw członkowskich graniczących z krajami beneficjentami programu Phare, ściśle skoordynowane z Phare CBC. Inicjatywa ta finansowana jest z EFRR
JEDNOSTKA MONITORUJĄCO-KONTROLNA
-MONITORING AND CONTROL UNIT-
Jednostka współdziałająca z instytucją płatniczą odpowiedzialna za kontrolę i monitorowanie wydatków w przekroju Funduszy Strukturalnych oraz systemu dostarczania pomocy
KOMITET MONITORUJĄCY
-MONITORING COMMITTEE-
Podmiot powoływany wspólnie przez KE oraz kraj beneficjenta dla celów oceny i nadzorowania danego programu. Jego zadaniem jest zapobieżenie jednostronnym ocenom, wypracowanie kryteriów i sposobu oceny programu, częstotliwości i zakresu analiz cząstkowych i końcowych
KOMITET STERUJĄCY WYBOREM PROJEKTÓW
-STEERING COMMITTEE-
Podmiot powoływany przez instytucję zarządzającą w celu opiniowania i konsultowania wybór projektów kwalifikujących się do wsparcia z Funduszy Strukturalnych
KONTRAKT WOJEWÓDZKI
-VOIVODSHIP CONTRACT-
Instrument wspierania rozwoju regionalnego, w ramach którego samorządy otrzymały z budżetu państwa dotacje na wsparcie realizacji zadań własnych, wynikających z wojewódzkich strategii i programów rozwoju wpisujących się w cel i priorytety strategicznych dokumentów rządowych
KONTROLA FINANSOWA
-FINANCIAL CONTROL-
Mechanizmy i środki zapewniające prawidłowe funkcjonowanie procesu gromadzenia i dysponowania środkami publicznymi. Kontrola finansowa obejmuje kontrolę zarządczą oraz audyt
KONTROLA NA MIEJSCU
-CHECK ON SITE-
Kontrola prowadzona w zakresie operacji finansowanych przez Fundusze oraz systemów zarządzania i kontroli, prowadzona w miejscu realizacji projektu
KONTROLA WYRYWKOWA
-SAMPLE CHECK-
Kontrola dokonywana na reprezentatywnej próbce operacji o wartości co najmniej 5% dopuszczalnych wydatków
KOREKTA FINANSOWA
-FINANCIAL CORRECTION-
Korekta finansowa jest przeprowadzana po wykryciu indywidualnych bądź systemowych nieprawidłowości i polega na anulowaniu całości lub części wkładu Wspólnoty, który może być ponownie wykorzystany, po konsultacjach z Komisją, w ramach innego projektu
KOSZTY KWALIFIKOWALNE OGÓŁEM
-TOTAL ELIGIBLE COST-
Koszty poniesione przez państwa członkowskie w zakresie zarządzania, wdrażania, monitorowania oraz nadzoru nad Funduszami Strukturalnymi
KOSZTY KWALIFIKOWALNE
-ELIGIBLE COSTS-
Koszty, których poniesienie jest merytorycznie uzasadnione lub zwłaszcza koszty, które spełniają kryteria zasadności wyznaczone przez instytucję zarządzającą
KRYTERIA KONWERGENCJI
-CONVERGENCE CRITERIA-
Wynikające z Traktatu z Maastricht kryteria określające warunki przystąpienia poszczególnych państw członkowskich do unii walutowej. Podstawowe kryteria są następujące:
- niska inflacja,
- dług publiczny poniżej 60% PKB,
- wahania kursu waluty w ściśle określonych granicach,
- stabilność długoterminowej stopy procentowej,
- deficyt budżetowy poniżej 3% PKB
KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW
-PROJECT SELECTION CRITERIA-
Określony zestaw wymogów formalnych i merytorycznych, zawartych w programie uzupełniającym, które muszą spełnić projekty, aby uzyskać dofinansowanie ze środków pomocowych. W przypadku Funduszy Strukturalnych kryteria wyboru projektów formułowane są przez instytucję zarządzającą, a następnie aprobowane przez Komitet Monitorujący
KWALIFIKOWALNOŚĆ KOSZTÓW
-ELIGIBILITY (OF COST)-
Spełnienie przez koszty działań lub operacji określonych warunków, do których należą: (1) zgodność z wymogami Funduszu, z którego miałaby pochodzić pomoc; (2) spójność planowanych działań lub operacji z zatwierdzonym programem operacyjnym
KWALIFIKOWALNOŚĆ WYDATKÓW
-ELIGIBILITY (OF EXPENDITURE)-
Spełnienie przez wydatki poniesione w ramach programu lub projektu określonych warunków co do ich współfinansowania z funduszy pomocowych
LEADER Inicjatywa Wspólnoty polegająca na wsparciu dla projektów rozwoju obszarów wiejskich, zwłaszcza lokalnych przedsięwzięć pilotażowych. Inicjatywa ta jest w całości finansowana przez EAGGF
MONITOROWANIE
-MONITORING-
Proces systematycznego zbierania i analizowania wiarygodnych informacji finansowych i statystycznych dotyczących wdrażania projektów, którego celem jest zapewnienie zgodności realizacji projektów i programu z wcześniej zatwierdzonymi założeniami realizacji
MONITOROWANIE FINANSOWE
-FINANCIAL MONITORING-
Monitorowanie zarządzania środkami z Funduszy Strukturalnych przyznanymi na realizację programów i projektów, jest podstawą oceny sprawności ich wydatkowania
MONITOROWANIE RZECZOWE
-PHYSICAL MONITORING-
Monitorowanie postępu realizacji programów i projektów poprzez system wskaźników określonych w dokumentach programowych
NAJLEPSZA DOSTĘPNA TECHNOLOGIA (BAT)
-BEST AVAILABLE TECHNOLOGY (BAT)-
Najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności, wykorzystywany jako podstawa ustalania granicznych wielkości emisyjnych, mających na celu eliminowanie emisji, lub jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczenie emisji i wpływu na środowisko jako całość
NARODOWA STRATEGIA OCHRONY ŚRODOWISKA NA LATA 2000-2006 Strategia przyjęta przez Komitet Rady Ministrów ds. Polityki Regionalnej i Zrównoważonego Rozwoju w dniu 27 lipca 2000, która zawiera główne cele związane z wdrażaniem trwałego i zrównoważonego rozwoju w jego wymiarze ekologicznym
NARODOWA STRATEGIA ROZWOJU REGIONALNEGO (NSRR)
-NATIONAL STRATEGY FOR REGIONAL DEVELOPMENT (NSRD)-
Według ustawy z 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego: dokument w formie uchwały Rady Ministrów, określający uwarunkowania, cele i kierunki wspierania rozwoju regionalnego przez państwo
NARODOWA STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU NA LATA 2000-2006 Strategia, która określa dążenie do osiągnięcia równomiernego rozwoju transportu pod względem technicznym, przestrzennym, gospodarczym, społecznym i środowiskowym
NARODOWA STRATEGIA WZROSTU ZATRUDNIENIA I ROZWÓJ ZASOBÓW LUDZKICH NA LATA 2000-2006 Strategia przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 4 stycznia 2000 r. Jest to strategia, która stanowi rozwinięcie istniejących już dokumentów rządowych zakładających konieczność rozwoju gospodarczo-społecznego Polski w najbliższych latach. Jej treścią jest opis kierunków działań, jakie należy podjąć aby sprostać wyzwaniom rynku pracy. Idee zawarte w Strategii są zgodne z aktualnymi rezolucjami, zaleceniami i wytycznymi OECD i Unii Europejskiej w dziedzinie polityki zatrudnienia
NARODOWY PLAN ROZWOJU (NPR)
-NATIONAL DEVELOPMENT PLAN (NDP)-
Dokument programowy stanowiący podstawę planowania poszczególnych dziedzin interwencji strukturalnych, jak i zintegrowanych wieloletnich programów operacyjnych o charakterze horyzontalnym i regionalnym. Zawiera propozycje celów, działań oraz wielkości interwencji Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności ukierunkowanych na zmniejszanie dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym pomiędzy krajem akcesyjnym a Unią Europejską. Na podstawie tego dokumentu kraj akcesyjny prowadzi uzgodnienia z Komisją Europejską w zakresie Podstaw Wsparcia Wspólnoty
OCENA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO (OOŚ)
-ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT (EIA)-
Badanie polegające na określeniu, opisie i ocenie bezpośrednich i pośrednich skutków danego przedsięwzięcia dla: człowieka oraz komponentów środowiska przyrodniczego (fauny, flory, wód, gleb, powietrza, klimatu, krajobrazu), oddziaływania między tymi elementami; dóbr materialnych i dziedzictwa kultury; ocena wpływu środowisko powinna być wykonana zgodnie z prawem polskim i odpowiednimi dyrektywami UE, dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego
ODBIORCA OSTATECZNY (PROJEKTODAWCA)
-ULTIMATE RECIPIENT-
Jednostka publiczna lub prywatna przedkładająca wnioski na realizację projektów współfinansowanych z Funduszy Strukturalnych
ODDZIAŁYWANIE
-IMPACT-
Konsekwencje dla bezpośrednich adresatów po zakończeniu ich udziału w projekcie lub po ukończeniu danej inwestycji, a także pośrednie konsekwencje dla innych adresatów, którzy skorzystali lub stracili w wyniku realizacji projektu
OKRES PROGRAMOWANIA
-PROGRAMMING PERIOD-
Okres obowiązywania dokumentów programowych, stanowiących podstawę ubiegania się o pomoc ze strony Komisji Europejskiej. Obecny okres programowania to lata 2000-2006. Dla Polski okres programowania obejmuje lata 2004-2006
PŁATNOŚĆ
-PAYMENT-
Określona wielkość środków w ramach pomocy finansowej, wypłacana przez Komisję Europejską do instytucji płatniczej na podstawie wniosku o płatność
PŁATNOŚĆ OKRESOWA
-INTERIM PAYMENT-
Płatność dokonywana w trakcie realizacji programu lub projektu, stanowiąca określoną transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej. Płatność ta jest dokonywana przez KE w celu zwrotu kosztów faktycznie opłacanych przez Fundusze i poświadczonych przez instytucję płatniczą
PŁATNOŚĆ SALDA KOŃCOWEGO
-FINAL PAYMENT OF THE BALANCE-
Płatność dokonywana po zakończeniu programu lub projektu, stanowiąca ostatnią transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej i umożliwiająca uregulowanie zobowiązań finansowych ze strony Komisji Europejskiej
PŁATNOŚĆ ZALICZKOWA
-PAYMENT ON ACCOUNT-
Płatność dokonywana przez Komisję Europejską na rzecz instytucji płatniczej po podjęciu zobowiązania finansowego na pokrycie wydatków związanych z pomocą. Płatność ta powinna wynosić 7% wartości środków w ramach pomocy
POCZĄTEK OKRESU KWALIFIKOWALNOŚCI
-STARTING POINT FOR THE ELIGIBILITY OF EXPENDITURE-
Moment rozpoczęcia dopuszczalności wydatkowanych środków w danym programie lub projekcie do współfinansowania z funduszy pomocowych. Data ta odnosi się do płatności dokonywanych przez beneficjentów danego programu lub projektu i nie może poprzedzać dnia wpłynięcia wniosku o płatność do Komisji Europejskiej
PODSTAWY WSPARCIA WSPÓLNOTY (PWW)
-COMMUNITY SUPPORT FRAMEWORK (CSF)-
Dokument przyjęty przez Komisję Europejską, w uzgodnieniu z danym państwem członkowskim, po dokonaniu oceny przedłożonego Narodowego Planu Rozwoju przez państwo członkowskie. Zawiera strategię i priorytety działań państwa członkowskiego, ich cele szczegółowe, wielkość wkładu Funduszy i innych środków finansowych. Dokument ten winien być podzielony na priorytety i wdrażany za pomocą jednego lub kilku programów operacyjnych
POLITYKA OCHRONY ŚRODOWISKA WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ Polityka, której celem było zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska, przyczynianie się do ochrony zdrowia ludzkiego, a także zapewnienie rozważnego i racjonalnego użytkowania zasobów naturalnych. Ponadto wprowadzono podstawowe zasady w dziedzinie ochrony środowiska są to:
- zasada zapobiegania (prewencji) powstawaniu szkód ekologicznych,
- zasada "zanieczyszczający płaci"
- zasada pomocniczości, która mówi, że Wspólnota podejmuje działania w dziedzinie ochrony środowiska w takim zakresie aby można było osiągnąć określone cele w stopniu wyższym na szczeblu WE niż na poziomie poszczególnych państw członkowskich
POLITYKA STRUKTURALNA
UNII EUROPEJSKIEJ
Cele polityki strukturalnej UE
POMOC PUBLICZNA
-STATE AID-
Pomoc udzielana przedsiębiorcom ze środków, spełniająca następujące warunki:
- przekazanie środków publicznych
-korzyści ekonomiczne
- nie spełnianie wymogu powszechnej dostępności
- wpływ na konkurencję i handel
POMOC STRUKTURALNA
-STRUCTURAL ASSISTANCE-
Forma współfinansowania projektów ze środków Funduszy Strukturalnych
POMOC ZWROTNA
-REPAYABLE ASSISTANCE-
Forma udzielonego w ramach pomocy wkładu finansowego Wspólnoty we wdrażanie programów lub projektów. Dotyczy głównie działań nastawionych na wsparcie przedsiębiorczości, w tym sektora małych i średnich przedsiębiorstw, i ma na celu pobudzenie inwestycji sektora prywatnego (efekt dźwigni)
POMOC/WSPARCIE
-ASSISTANCE-
Formy pomocy dostarczanej przez Fundusze Strukturalne, programy operacyjne, jednolite dokumenty programowe; Inicjatywy Wspólnoty lub wsparcie dla pomocy technicznej (doradczej) i działań innowacyjnych
PRODUKT KRAJOWY BRUTTO (PKB)
-GROSS DOMESTIC PRODUCT (GDP)-
Miernik produkcji wytworzonej na obszarze danego kraju, który jest sumą wydatków gospodarstw domowych na zakup dóbr i usług konsumpcyjnych, wydatków sektora prywatnego na zakup dóbr i usług inwestycyjnych, wydatków państwa na zakup dóbr i usług oraz salda bilansu handlu zagranicznego
PROGRAM OPERACYJNY
-OPERATIONAL PROGRAMME-
Dokument przyjęty przez Komisję Europejską, służący wdrażaniu PWW (CSF) i składający się ze spójnego zestawienia priorytetów, zawierającego działania wieloletnie, które mogą być wdrażane przez jeden lub kilka Funduszy, jeden lub kilka innych dostępnych instrumentów finansowych oraz EIB
PROGRAM OPERACYJNY POMOCY TECHNICZNEJ
-TECHNICAL ASSISTANCE OPERATIONAL PROGRAMME-
Specyficzny program operacyjny finansujący działania przygotowawcze, oceniające i kontrolne, niezbędne do wdrażania PWW (CSF)
PROGRAMOWANIE
-PROGRAMMING-
Proces organizowania, podejmowania decyzji i finansowania, prowadzony w kilku etapach w celu wdrażania, na bazie wieloletniej współpracy, wspólnych działań Wspólnoty i państw członkowskich dla osiągnięcia określonych celów znajdujący wyraz w przygotowaniu dokumentów programowych
PROGRAMY PRZEDAKCESYJNE
-PRE-ACCESSION PROGRAMMES-
Fundusze przedakcesyjne
PROJEKT (ZADANIE)
-PROJECT (TASK)-
Najmniejsza dająca się wydzielić jednostka stanowiąca przedmiot pomocy
PROJEKT BLIŹNIACZY
-TWINNING PROJECT-
Współpraca dwustronna w danej dziedzinie, będącej przedmiotem projektu, pomiędzy administracją kraju kandydującego a wybraną w drodze konkursu instytucją kraju członkowskiego UE
PROJEKTODAWCA
-PROJECT PROMOTER-
Odbiorca ostateczny
RAPORT KOŃCOWY
-FINAL REPORT-
Raport dotyczący wdrażanej pomocy, który powinien być przedłożony w ciągu sześciu miesięcy od ostatniej płatności dokonanej przez instytucję płatniczą, zawierający informacje nt. postępu osiągniętego w odniesieniu do spójności gospodarczej i społecznej oraz wkładu Funduszy Strukturalnych, Funduszu Spójności, EIB i innych instrumentów finansowych w tym zakresie. Raport końcowy w szczególności dotyczy programów operacyjnych i projektów
RAPORT ROCZNY
-ANNUAL REPORT-
Raport na temat wdrażania programu lub projektów przedkładany instytucji płatniczej przez instytucję zarządzającą środkami w ramach pomocy wieloletniej. Raport roczny składany jest w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia każdego roku kalendarzowego. Zawartość raportu końcowego jest taka sama jak zawartość raportu końcowego
RAPORTOWANIE
-REPORTING-
Sprawozdawanie przez instytucję zarządzającą postępu z wdrażania programu lub projektów współfinansowanych z funduszy pomocowych
REFUNDACJA WYDATKÓW
-REIMBURSEMENT OF EXPENDITURE-
Zrekompensowanie przez Komisję Europejską wydatków realizowanych
w ramach pomocy - po ich poświadczeniu przez instytucję płatniczą.
Refundacja wydatków dokonywana jest w postaci płatności okresowych
REGION
-REGION-
Podporządkowana bezpośrednio szczeblowi centralnemu jednostka terytorialna, posiadająca reprezentację polityczną. W Polsce obecnie rolę regionów pełnią województwa
ROZWÓJ REGIONALNY
-REGIONAL DEVELOPMENT-
Wzrost potencjału gospodarczego regionów oraz trwałą poprawę ich konkurencyjności i poziomu życia mieszkańców, co przyczynia się do rozwoju społeczno-gospodarczego kraju
ROZWÓJ ZRÓWNOWAŻONY
-SUSTAINABLE DEVELOPMENT-
Rozwój społeczno ekonomiczny, zachowujący cechy trwałości w długim okresie oraz nie działający destrukcyjnie na środowisko, w którym zachodzi
SEKTOROWE PROGRAMY OPERACYJNE
-SECTORAL OPERATIONAL PROGRAMMES-
Programy operacyjne przygotowywane i zarządzane przez właściwe resorty centralne, realizujące zadania horyzontalne w odniesieniu do całych sektorów ekonomiczno-społecznych
STRATEGIA ROZWOJU REGIONU
-REGIONAL DEVELOPMENT STRATEGY-
Koncepcja systemowego działania na rzecz długotrwałego rozwoju regionu poprzez racjonalną alokację zasobów oraz dokument określający sposoby postępowania dla realizacji wspólnie ustalonych celów
TRANSZA ŚRODKÓW
-TRANCHE-
Rata płatności przekazywana beneficjentowi przez instytucję płatniczą
UMOWA BLIŹNIACZA
-FTWINNING COVENANT-
Umowa pomiędzy partnerami dotycząca współpracy w ramach projektu bliźniaczego
UNIA GOSPODARCZA I WALUTOWA
-ECONOMIC AND MONETARY UNION-
Unia walutowa to ugrupowanie integracyjne, polegające na tym, że państwa w niej uczestniczące przyjmują wspólną jednostkę walutową, będącą oficjalnym środkiem płatniczym tych krajów. W UE taką ponadnarodową walutą jest Euro. Będzie ona wprowadzona w trzecim etapie Unii Gospodarczej i Walutowej w krajach, które spełnią kryteria konwergencji
URBAN
-FINAL BENEFICIARY-
Inicjatywa Wspólnoty polegająca na udzieleniu wsparcia dla projektów mających na celu gospodarczą i społeczną regenerację miast i obszarów miejskich znajdujących się w kryzysie w celu promowania zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. Inicjatywa Wspólnoty w całości finansowana jest przez EFRR
UZUPEŁNIENIE PROGRAMU
-PROGRAMME COMPLEMENT-
Dokument wdrażający strategię i priorytety pomocy, zawierający także szczegółowe elementy na poziomie działania przygotowany przez państwo członkowskie lub instytucję zarządzającą, i w razie potrzeby korygowany. W dokumencie tym przedstawione zostaną szczegółowe kryteria wyboru projektów, system wdrażania, budżet działań
WDRAŻANIE
-IMPLEMENTATION-
Urzeczywistnienie projektu programu. Etap wdrażania następuje po etapie programowania
WERYFIKACJA
-VERIFICATION-
Działanie podejmowane przez każdy kraj członkowski Unii Europejskiej w stosunku do Komisji Europejskiej, mające na celu sprawdzenie skuteczności ustanowionych rozwiązań w zakresie zarządzania i kontroli w sposób gwarantujący prawidłowe wykorzystanie funduszy Wspólnoty
WNIOSEK/FORMULARZ APLIKACYJNY
-APPLICATION FORM-
Standardowy formularz składany przez projektodawcę w celu uzyskania wsparcia ze środków pomocowych. Zakres informacji zawartych we wniosku obejmuje: informacje o instytucji zgłaszającej wniosek, informacje na temat projektu, charakterystyka działań podejmowanych podczas realizacji projektu, planowane rezultaty i wydatki, wymagane dokumenty w formie załączników
WNIOSEK O PŁATNOŚĆ
-PAYMENT APPLICATION-
Wniosek kierowany przez instytucję zarządzającą do instytucji płatniczej w celu dokonania okresowych płatności na rzecz beneficjentów. Płatności te umożliwiają zwrot kosztów faktycznie opłacanych przez fundusze pomocowe
WSKAŹNIKI
-INDICATORS-
Miara: celów, jakie mają zostać osiągnięte, zaangażowanych zasobów, uzyskanych produktów, efektów oraz innych zmiennych (np. ekonomicznych, społecznych, dotyczących ochrony środowiska)
WSKAŹNIKI BAZOWE
-BASELINE INDICATORS-
Wskaźniki opisujące sytuację społeczno-gospodarczą na obszarze realizacji projektu, mierzone przed rozpoczęciem oraz w trakcie jego wdrażania, w celu oszacowania zachodzących zmian, nie wynikających jednakże z realizacji inwestycji
WSKAŹNIKI ODDZIAŁYWANIA
-IMPACT INDICATORS-
Wskaźniki odnoszące się do konsekwencji danego programu wykraczających poza natychmiastowe efekty dla bezpośrednich beneficjentów. Oddziaływanie szczegółowe to te efekty, które pojawią się po pewnym okresie czasu, niemniej jednak są bezpośrednio powiązane z podjętym działaniem. Oddziaływanie globalne obejmuje efekty długookresowe dotyczące szerszej populacji
WSKAŹNIKI PODSTAWOWE
-CORE INDICATORS-
Zestaw wskaźników bazujących na standardach unijnych, zalecanych do stosowania beneficjentom środków uruchamianych w ramach Funduszy Strukturalnych
WSKAŹNIKI PRODUKTU
-OUTPUT INDICATORS-
Wskaźniki odnoszące się do działalności. Liczone są w jednostkach materialnych lub monetarnych (np. długość zbudowanej drogi, ilość firm, które uzyskały pomoc itp.)
WSKAŹNIKI PROGRAMU
-PROGRAMME INDICATORS-
Wskaźniki ustalone przed, lub we wczesnej fazie wdrażania projektu, w celu monitorowania wdrażania programu oraz jego oceny wykonania w odniesieniu do wcześniejszych celów. Do wskaźników tych zaliczamy wskaźniki wkładu, wskaźniki produktu, wskaźniki rezultatu oraz wskaźniki oddziaływania
WSKAŹNIKI REZULTATU
-RESULT INDICATORS-
Wskaźniki odpowiadające bezpośrednim z natychmiastowym efektom wynikającym z programu. Dostarczają one informacji o zmianach np.. zachowania, pojemności lub wykonania, dotyczących bezpośrednich beneficjentów. Takie wskaźniki mogą przybierać formę wskaźników materialnych (skrócenie czasu podróży, liczba skutecznie przeszkolonych, liczba wypadków drogowych, itp.) lub finansowych (zwiększenie się środków finansowych sektora prywatnego, zmniejszenie kosztów transportu)
WSKAŹNIKI WKŁADU
-INPUT INDICATORS-
Wskaźniki odnoszące się do budżetu przydzielonego dla kolejnych poziomów wsparcia. Wskaźniki te są wykorzystywane przy monitorowaniu postępu w odniesieniu do (rocznych) zobowiązań i płatności z funduszy dostępnych dla każdej operacji, działania lub programu w odniesieniu do jego kosztów
WSKAŹNIKI WPŁYWU, ODDZIAŁYWANIA
-IMPACT INDICATORS-
Wskaźniki odnoszące się do konsekwencji danego projektu wykraczających poza natychmiastowe efekty dla bezpośrednich beneficjentów (np. wpływ projektu na sytuację społeczno-gospodarczą w pewnym okresie od zakończenia jego realizacji)
WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA Polityka, której celem jest przyczynianie się do harmonijnego rozwoju handlu światowego, stopniowego usunięcia przeszkód w wymianie międzynarodowej oraz obniżenie barier celnych. Jednocześnie WE traktuje zniesienie ceł w handlu między jej państwami członkowskimi jako sposób na zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstw. Zasady tej polityki to:
- zmiany taryf celnych,
- zawieranie układów celnych i handlowych,
- instrumenty liberalizacji,
- polityka eksportowa,
- środki ochronne w handlu, takie jakie muszą być podejmowane w przypadku dumpingu lub subsydiów
WSPÓLNA POLITYKA ROLNA Środki polityki rynkowej (tzw. polityka rynkowo-cenowa) ipolityki strukturalnej mające umożliwić realizację następujących celów:
- zwiększenie produktywności rolnictwa w drodze wspierania postępu technicznego, racjonalizacji produkcji i optymalizacji zastosowania czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej,
- zapewnienie ludności rolniczej godziwych warunków życia, zwłaszcza przez zwiększanie dochodów osób zatrudnionych w rolnictwie,
- stabilizacja rynków,
- zapewnienie zaopatrzenia w produkty rolne,
- zaopatrzenie konsumentów w produkty rolne po rozsądnych cenach
WSPÓLNA POLITYKA TRANSPORTOWA Polityka, której celem jest sukcesywne usuwanie wszelkich barier w każdej z gałęzi transportu poprzez ujednolicanie przepisów technicznych, podatkowych i socjalnych, promowanie swobodnej konkurencji między operatorami wszystkich państw członkowskich oraz znoszenie dyskryminacji przewoźnika z powodu jego siedziby
WSPÓLNOTA EUROPEJSKA (WE)
-EUROPEAN COMMUNITY (EC)-
Wspólnota, której celem jest stworzenie wspólnego rynku oraz unii gospodarczej i walutowej, a także dzięki wdrożeniu wspólnej polityki i działań, wspieranie w całym ugrupowaniu harmonijnego i zrównoważonego rozwoju działalności gospodarczej, wysokiego poziomu zatrudnienia i ochrony socjalnej, równości praw kobiet i mężczyzn, zrównoważonego i nieinflacyjnego wzrostu, wysokiego stopnia konkurencyjności i spójności gospodarczej, wysokiego poziomu ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, podnoszenie standardu i jakości życia, gospodarczej i społecznej spójności oraz solidarności między państwami członkowskimi. Działania Wspólnoty są regulowane wspólnymi politykami, do których należą: Wspólna polityka rolna, Wspólna polityka handlowa, Wspólna polityka transportowa i polityka ochrony środowiska, Polityka regionalna i strukturalna WE, Unia Gospodarcza i Walutowa, wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa
WSPÓŁCZYNNIK URBANIZACJI
-URBAN RATE-
Udział ludności miejskiej w ogólnej liczbie ludności kraju.
WSPÓŁFINANSOWANIE ZE ŹRÓDEŁ KRAJOWYCH
-NATIONAL CO-FINANCING-
Wkład środków krajowych do programów lub projektów realizowanych przy udziale środków pomocowych
WSTĘPNE STUDIUM WYKONALNOŚCI
-PRE-FEASIBILITY STUDY-
Studium, przeprowadzone podczas fazy identyfikowania projektu, w którym definiuje się wszystkie potencjalne problemy, ocenia się alternatywne rozwiązania, po czym wybiera się preferowane rozwiązanie w oparciu o kryterium trwałości projektu
ZASADA DE MINIMIS
 
Zgodnie z zasadą de minimis programy pomocy, ograniczone pod względem wysokości do 100 tys. EURO, o ile nie są stosowane w sektorach uznanych przez Wspólnotę za wrażliwe i nie są przeznaczone na subsydia eksportowe, nie muszą być notyfikowane i podlegać kontroli Komisji Europejskiej. Zasada de minimis nie ma zastosowania do rolnictwa, rybołówstwa, przemysłu stoczniowego, transportu, wydobycia węgla, hutnictwa żelaza i eksportu, nie może też się kumulować z inna pomocą w ciągu 3 lat. W przypadku nadużycia pomocy przewidziane są procedury zwrotu. Zasada ta jest niezależna od wielkości przedsiębiorstwa, choć w założeniu zasadniczo odnosi się do małych i średnich przedsiębiorstw

Przydatne linki

Portal Funduszy Strukturalnych

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Europejski Fundusz Społeczny

Fundusz Spójności

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej

Program Współpracy Terytorialnej

Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa

Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013

Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy EOG

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego

Wielkopolski Urząd Wojewódzki

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w Koninie (PARP)

Euroinfo - Program Komisji Europejskiej dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Agro - Info

Agencja Rynku Rolnego

Europa - Portal Unii Europejskiej

Polska Reprezentacja Komisji Europejskiej

Parlament Europejski

Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Europejski Komitet Ekonomiczno - Społeczny

Europejski Bank Centralny

Europejski Fundusz Inwestycyjny

Europejski Bank Inwestycyjny

Międzynarodowy Fundusz Walutowy

Bank Światowy

Światowa Organizacja Handlu (WTO)

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Europejski Urząd Statystyczny (EUROSTAT)

Urząd Komitetu Integracji Europejskiej

Centrum Informacji Europejskiej

Portal Organizacji Pozarządowych

Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej

Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa

Fundacja Wspomagania Wsi

Fundacja Batorego

Fundacja Schumana

Fundacja Konrada Adenauera w Polsce

Fundacja Friedricha Eberta

Fundacja Współpracy Polsko - Niemieckiej

Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności

Fundacja Edukacji Ekonomicznej

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej

Serwis Samorządowy PAP

Fundusz Współpracy

Program Młodzież

Program Socrates

Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce
 

Projekty unijne w gminie Nowy Tomyśl

1. SAPARD

W 2005 roku gmina Nowy Tomyśl pozyskała środki z funduszu przedakcesyjnego SAPARD, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, na następujące inwestycje:

  1. Budowa sieci wodociągowej z przyłączami we wsi Cicha Góra – kwota otrzymanego dofinansowania – 133.652,50 zł, co stanowiło 50% wartości projektu.

  2. Budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami we wsi Sękowo – Północ – kwota otrzymanego dofinansowania – 392.540,74 zł, co stanowiło 50% wartości projektu.

  3. Budowa drogi gminnej nr 061 we wsi Paproć łączącej drogę wojewódzką nr 305 Nowy Tomyśl - Wolsztyn z drogą gminną Nowy Tomyśl - Cicha Góra. Kwota otrzymanego dofinansowania – 497.897,89 zł, co stanowiło 50% wartości projektu.

2. Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego
 

Gmina Nowy Tomyśl otrzymała dofinansowanie z Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, na realizację projektu: „Budowa kanalizacji sanitarnej we wsi Glinno V”. Kwota przyznanego dofinansowania to 506 008,25 zł, co stanowi 75% wartości projektu.. Łączny koszt inwestycji to 678 177,67 zł, z czego 168 669,42 zł to wkład własny gminy Nowy Tomyśl.

Wniosek o dofinansowanie w ramach ZPORR był składany w 2006 roku, przeszedł pozytywnie ocenę formalną i merytoryczną ale znalazł się na liście rezerwowej i nie został zakwalifikowany do dotacji. W 2007 roku kanalizacja sanitarna na odcinku Glinno V została wybudowana ze środków własnych gminy. W związku z pojawieniem się dodatkowych środków w ramach programu w 2009 roku, wniosek na kanalizację został ponownie poddany ocenie i zakwalifikowano go do dofinansowania.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich

760.lecie Wytomyśla

26 czerwca 2010 r. odbyły się uroczystości związane z 760.leciem pierwszej wzmianki w dokumentach, potwierdzającej historycznie istnienie Wytomyśla. Tym historycznym dokumentem jest wydany 29 czerwca 1250 roku akt zatwierdzający darowiznę na rzecz Cystersów w Paradyżu. Świadkiem owej darowizny był pleban Stefan z Wytomyśla. Datę tę przyjęto jako dzień powstania wsi Wytomyśl.

W sobotę 26 czerwca w kościele parafialnym pod wezwaniem św. Michała Archanioła uroczystą mszą świętą rozpoczęto obchody tego wyjątkowego jubileuszu. Nabożeństwo odprawił ksiądz Jan Sobieraj, rodowity wytomyślanin, a obecnie misjonarz Towarzystwa Chrystusowego w Rio de Janeiro. Na organach grał i śpiewał również rodowity wytomyślanin – Wojciech Ruta, obecnie zastępca burmistrza Nowego Tomyśla. We mszy świętej uczestniczyli zaproszeni goście, przedstawiciele organizacji i stowarzyszeń działających w Wytomyślu oraz mieszkańcy wsi. Po mszy św. ulicami Wytomyśla przeszedł wielobarwny korowód, na czele którego maszerował komendant OSP Jarosław Kaczmarek. W korowodzie uczestniczyła Lwówecka Orkiestra Dęta, a dalej w jej rytmie szli zaproszeni goście, OSP z pocztem sztandarowym i flagowym, piłkarska drużyna sportowa ZENIT, Młodzieżowa Grupa Artystyczna, zespół śpiewaczy Wytomyślanie, dzieci szkolne oraz mieszkańcy. Metą korowodu był plac za świetlicą wiejską, na którym po odegranym hymnie i wciągnięciu flagi państwowej na maszt wystąpiła Lwówecka Orkiestra Dęta. Święto to było również okazją do wręczenia odznaczeń i listów gratulacyjnych osobom, które dla tego środowiska szczególnie się zasłużyły. Przewodniczący Rady Miejskiej Piotr Szymkowiak oraz Burmistrz Nowego Tomyśla Henryk Helwing wręczyli odznaczenia nadane uchwałą Rady Miejskiej „Zasłużony dla gminy i miasta Nowy Tomyśl”: pani Grażynie Targiel, panu Łukaszowi Horowskiemu, panu Januszowi Borowiakowi oraz Szkole Podstawowej w Wytomyślu. Wręczone zostały również listy gratulacyjne, które otrzymali: ksiądz Kanonik Ekspedyt Błaszczyk, ksiądz misjonarz Towarzystwa Chrystusowego Jan Sobieraj i byli sołtysi wsi Wytomyśl: pan Zenon Hancyk, pan Wojciech Ruta, pan Władysław Kącki. W imieniu społeczności Wytomyśla życzenia i gratulacje przyjmowała pani sołtys Danuta Sobieraj. Po części oficjalnej rozpoczęła się część artystyczna, w której wystąpiły przedszkolaki tańczący poloneza, uczniowie II i III klasy Szkoły Podstawowej w Wytomyślu w układach tanecznych, Młodzieżowa Grupa Artystyczna z teledyskiem „Traktor”. Na zakończenie przygotowanych przez gospodarzy występów zaprezentował się Zespół śpiewaczy Wytomyślanie. Rodowitą wielkopolską i nowotomyską gwarę w piosenkach i żartach przypomniała Kapela „Zza Winkla”. Publiczność zabawiał też kabaret „Los Plebanos”. Podczas festynu rozegrano również mecz piłki nożnej o puchar sołtysa. W meczu ZENIT Wytomyśl kontra reszta świata puchar wywalczył ZENIT. Nie zabrakło także atrakcji dla dzieci. Wśród śmiechu i śpiewów prowadzone były gry, zabawy i konkursy, w których uczestników nagradzano upominkami i słodkościami. Gospodarze przygotowali również konkurs z nagrodami. Zwieńczeniem imprezy była zabawa taneczna, którą do późnych godzin nocnych prowadził zespół wokalno – instrumentalny. Na pamiątkę tego jubileuszu został wydany folder o Wytomyślu. Wraz z nim rozdawane były okolicznościowe buttony i długopisy. Imprezie towarzyszyła wspólna biesiada.

Festyn finansowany był ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Festyn Wiejski w Bukowcu

14 sierpnia 2010 r. odbył się festyn wiejski w Bukowcu. Imprezę rozpoczął mecz piłki nożnej o Puchar Sołtysa wsi Bukowiec pomiędzy drużynami Oldboy z Bukowca i Cichej Góry. Puchar zdobyła drużyna z Cichej Góry po bramce strzelonej w ostatnich minutach meczu przez zawodnika gości Janusza Doliwę. O godz. 16:00 festyn otworzył sołtys wsi Bukowiec Leszek Drążkowiak. Następnie odbyły się występy artystyczne dzieci ze szkoły podstawowej z Bukowca, zespołu Seniorów z Bukowca, Zespołu OJEJ z Bukowca oraz koncert muzyki biesiadnej. Między występami odbyły się pokazy ratownictwa drogowego w wykonaniu OSP z Bukowca, a dzieci wykonywały malowanie kredą na korcie sportowym. Od 16:00 do 18:00 odbywały się zawody strzeleckie z wiatrówki o Puchar Sołtysa. I miejsce w kategorii męskiej zdobył Paweł Drążkowiak, a w kategorii żeńskiej pani Marta Rutkowska z Bukowca. Następnie odbyło się losowanie loterii fantowej. Szczęśliwcem okazał się pan Morawski z Francji, przebywający na wakacjach w Polsce.

Najważniejszą częścią festynu był konkurs na nazwę dla tego dorocznego kulturalnego wydarzenia. Łącznie złożono 15 propozycji nazw. Komisja konkursowa wybrała jedną - „Dni Bukowca”, którą złożyła pani Maria Piętka z Opalenicy. Otrzymała ona nagrodę w postaci radioodtwarzacza. O godz. 20:00 rozpoczęła się zabawa taneczna i wspólna biesiada mieszkańców.

W ramach realizacji zadania zakupiono ławki biesiadne i aparat fotograficzny. Wyposażenie to zostanie wykorzystane przez wieś Bukowiec przy organizacji kolejnych imprez integrujących lokalną społeczność.

Festyn finansowany był ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Gminne zawody sportowo-pożarnicze

Dnia 19 czerwca 2010. w Borui Kościelnej na boisku sportowym odbyły się gminne zawody sportowo-pożarnicze drużyn z terenu gminy Nowy Tomyśl, zorganizowane przez Urząd Miejski, Zarząd Oddziału M-G Związku OSP RP w Nowym Tomyślu oraz Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej, która zabezpieczyła komisję sędziowską.

Po otwarciu imprezy, które uświetnił występ orkiestry dętej, przystąpiono do zawodów. Ich przeprowadzenie ułatwił zakupiony w ramach projektu nowy sprzęt: tarcze nalewowe i zbiorniki wodne. Frekwencja dopisała, w zawodach wzięło udział 19 drużyn, w tym 6 sekcji seniorów, 1 Kobieca Drużyna Pożarnicza z Bukowca i 13 sekcji Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (chłopcy i dziewczęta, w przedziale wiekowym od 12 lat do 18 lat), łącznie w obchodach uczestniczyło ponad 300 osób. W gorącej rywalizacji najlepszymi wśród seniorów okazali się strażacy z OSP Bukowiec. Drugie miejsce zajęli ochotnicy z Borui Kościelnej, a trzecie z OSP Róża. W grupie dziewcząt 12-15 lat wygrała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza z Sątopów, w tej samej grupie wiekowej chłopców pierwsze miejsce zajęła MDP z Wytomyśla. W kategorii wiekowej 16-18 lat także pierwsze miejsce przypadło drużynie chłopców z Wytomyśla, natomiast I miejsce w grupie dziewcząt zdobyła MDP z Borui Kościelnej. Seniorki z Bukowca wykazały się ogromną wolą walki w bojówce, uzyskując nawet lepszy czas od seniorów. W ostatnim etapie zawodów gościnnie wystąpiła grupa strażaków z Niemiec, z zaprzyjaźnionej gminy Biesenthal. Po zakończeniu wszystkich konkurencji w pierwszej kolejności druh Henryk Helwing Prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego (Burmistrz Nowego Tomyśla) wręczył odznaczenia członkom Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej przy OSP Wytomyśl i Sątopy. Odznakę srebrną otrzymali: Wojciech Kaczmarek, Miłosz Dominiak oraz Bartosz Stachowiak i Miłosz Stanicki, natomiast odznakę brązową otrzymali: Bartosz Piosik oraz Kamil Ratajczak i Szymon Nyga. Wszyscy uczestnicy tegorocznych zawodów sportowo-pożarniczych otrzymali nagrody, natomiast drużyny, które zajęły pierwsze miejsca uhonorowane zostały dodatkowo okolicznościowymi pucharami. Puchar przechodni im. druha Franciszka Kucza do przyszłorocznych zawodów posiadać będzie OSP Bukowiec. Atmosfera była wspaniała, pogoda dopisała. Zawody zakończył tradycyjnie wspólny posiłek - pyszna grochówka. Jednostka OSP Boruja obchodziła w tym dniu także Jubileusz 80.lecia powstania, dlatego zaraz po zawodach wszyscy przemaszerowali do strażnicy, gdzie odbyła się uroczystość jubileuszowa.

Festyn finansowany był ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Jarmarkowe świętowanie

W dniach od 27 do 29 sierpnia 2010 r. w Nowym Tomyślu odbywał się Jarmark Chmielo-Wikliniarski, największe doroczne nowotomyskie święto.

Nowotomyskie świętowanie rozpoczęło się w piątkowe popołudnie. Tradycyjnie już otwarcia Jarmarku Chmielo-Wikliniarskiego pod największym wiklinowym koszem świata dokonał burmistrz Nowego Tomyśla Henryk Helwing, który w tym wyjątkowym dniu przypomniał wszystkim zebranym, że nowotomyski kosz gigant ma już 10 lat. Stamtąd też jarmarkowy barwny korowód w asyście Młodzieżowej Orkiestry Dętej z Rostarzewa przeszedł ulicami miasta do parku. Barwny orszak jarmarkowy zamykała wiklinowa platforma Stowarzyszenia Plecionkarzy i Wikliniarzy Polskich. Uwieńczeniem korowodu był obrzęd jarmarkowy przygotowany przez mieszkańców wsi Boruja Kościelna oraz Cicha Góra. W piątkowy wieczór na scenie w parku wystąpił zespół Piersi. Po teatrze ognia do późnych godzin nocnych trwała dyskoteka DJ Uram i zaproszeni goście.

W sobotni ranek rozpoczął się konkurs na artystyczną formę plecionkarską o Puchar Tygodnika Nasz dzień po dniu. Popołudnie i wieczór również obfitowały w liczne atrakcje. Na scenie wystąpili: Tercet Egzotyczny, Kabaret Moralnego Niepokoju, BGB zespół bluesowy oraz zespół Undergrounf Fly. Efektowny pokaz sztucznych ogni dopełnił dnia pełnego wrażeń. Do późnych godzin nocnych nowotomyślanie i ich goście bawili się przy znanych i lubianych przebojach muzyki tanecznej, które zaprezentował Marek Andrys. Jak co roku, w niedzielę obchodzone było święto plonów - dożynki gminne. Po dożynkowej dziękczynnej Mszy św. korowód z udziałem zespołu ludowego z Kębłowa udał się do parku, gdzie zaprezentowany został obrzęd dożynkowy. W niedzielę na scenie odbył się koncert Cercle Celtique z Chartres de Bretagne we Francji, koncert zespołu Bajm oraz koncert zespołu Pod Nazwą. Jarmark zakończył się dyskoteka jarmarkową – Amnesia.com.pl

Podczas jarmarku Ludowy Klub Sportowy „Budowlani” dał pokaz podnoszenia ciężarów, który przebiegał pod hasłem „Najsilniejsi w Nowym Tomyślu”. W ramach akcji „Postaw na rodzinę” dzieci mogły uczestniczyć w licznych konkurach z nagrodami. Również atrakcje przygotowano dla ich rodziców. Także Miasteczko Europejskie – Miasteczko Pełne Gwiazd zapewniło najmłodszym wiele wrażeń. Miał też miejsce pokaz mody przygotowany przez Studio Paulina Lupa Poznań.

Nowotomyskiemu świętowaniu towarzyszyły liczne zawody i turnieje sportowe, m.in. zawody strzeleckie, spławikowe zawody wędkarskie, turniej tenisa ziemnego i badmintona, streetball, turniej par brydża sportowego, lot konkursowy gołębi, piknik nurkowy, rajd samochodowy „Panie za kierownicą”. Zwycięzcy konkurencji honorowani byli Pucharami Jarmarku Chmielo-Wikliniarskiego.

Nowotomyski jarmark to ogromny festyn z olbrzymim zapleczem gastronomicznym, nieodzownym przy tej okazji piwem, stoiskami handlowymi wśród których prym wiodą oczywiście te z galanterią wiklinową, wieloma atrakcjami dla dzieci, których podczas takiej zabawy nie może zabraknąć. Podczas Jarmarku Chmielo-Wikliniarskiego z walorami turystycznymi Polski i Niemiec można było zapoznać się na stoiskach promocyjnych: Urzędu Miejskiego w Nowym Tomyślu, Biesenthal, Sulęcina oraz Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej. Z Jarmarkiem Chmielo-Wikliniarskim związanych jest wiele oryginalnych i charakterystycznych tylko dla tej imprezy konkursów, a mianowicie: na artystyczną formę plecionkarską, na najdłuższą ramkę chmielową i największą szyszkę chmielową oraz na najciekawszą witrynę sklepową (oczywiście przybraną chmielem i wikliną). Odbył się też konkurs gastronomiczny, konkurs „Pomarańczowy Nowy Tomyśl” oraz konkurs z nagrodami dla wszystkich uczestników jarmarku, którzy wypełnili kupon konkursowy w tygodniku „Nasz dzień po dniu”.

Jarmark finansowany był ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Piknik wakacyjny w Przyłęku

W sobotę 17 lipca 2010 roku w Przyłęku odbył się wakacyjny piknik, który skierowany był do dzieci i dorosłych mieszkańców tej wsi. Impreza odbyła się na rekreacyjnym terenie przyległym do wigwamu, przy świetlicy wiejskiej.

W ramach imprezy zorganizowano szereg zawodów i konkurencji, zarówno dla najmłodszych, jak i starszych mieszkańców wsi. Rozegrany został turniej strzelecki, który poprowadził uprawniony instruktor, zorganizowane zostały także gry i zabawy sprawnościowe pod kierunkiem animatora sportowego. Osoby zainteresowane gotowaniem mogły się wykazać w konkursie kulinarnym. Zorganizowano też kurs wyplatania z wikliny. Najlepsi uczestnicy konkurencji uhonorowani zostali nagrodami. Impreza odbyła się w okresie wakacyjnym. Nie wszystkie dzieci mają możliwość wyjazdu na wczasy, dlatego społeczność wiejska, poprzez organizację festynu, zapewniła najmłodszym szereg zabaw i rozrywek. Ustawiony został zamek dmuchany oraz trampolina do skakania. W organizację festynu zaangażowała się Rada Sołecka wsi Przyłęk oraz Koło Gospodyń Wiejskich. Imprezę uświetnił koncert zespołu muzycznego.

Piknik finansowany był ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Powiatowe obchody Dnia Strażaka 2010

Miejscowość Wytomyśl położona w gminie Nowy Tomyśl była miejscem tegorocznych obchodów powiatowego Dnia Strażaka. Rozpoczęcie uroczystości nastąpiło w dniu 29 maja 2010 r. o godzinie 16:00 w miejscowym kościele, gdzie w intencji wszystkich strażaków odprawiona została msza święta. Następnie przy dźwiękach orkiestry dętej korowód strażacki przemaszerował ulicą Kościelną i Szkolną na boisko piłkarski, gdzie odbyła się główna część obchodów. Przemarszowi towarzyszyła kawalkada strażackich wozów bojowych. Przy licznie przybyłych gościach odbyła się podniosła chwila nadania Ochotniczej Straży Pożarnej w Wytomyślu wspaniałego sztandaru. Na okazję tę wykonane specjalnie zostały dwa maszty. W dalszej kolejności wyróżnieni strażacy z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu odebrali awanse w stopniach i odznaczenia, natomiast członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych odznaczenia i listy gratulacyjne.

Komendanta Wielkopolskiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu reprezentował jego zastępca bryg. mgr inż. Lech Janiak. Uroczystość przebiegała wzorcowo, o co postarali się działacze miejscowej jednostki OSP. Zakończenie uroczystości miało charakter wspólnej biesiady, okraszonej wspaniałym poczęstunkiem, w którym uczestniczyło ponad 300 osób. Podczas spotkania wymieniano poglądy na tematy związane z aktualnym stanem ochrony przeciwpożarowej, zarówno dotyczącym państwowej i ochotniczej straży pożarnej, ponieważ po raz pierwszy postanowiono to święto uczcić wspólnie.

Awanse na wyższe stopnie służbowe w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu:

Na podstawie art. 51 ust.3 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu st. bryg. mgr inż. Wojciech Mendelak Rozkazem Personalnym nr 1/2010 z dnia 21 kwietnia 2010 roku z dniem 4 maja 2010 roku nadał:

  1. ogn. Paweł Pałys stopień st. ogn.
  2. ogn. Zbigniew Gracz stopień st. ogn.
  3. ogn. Dariusz Piosik stopień st. ogn.
  4. mł. ogn. Paweł Lipiecki stopień ogn.
  5. mł. ogn. Sławomir Gajdecki stopień ogn.
  6. mł. ogn. Maciej Grześkowiak stopień ogn.
  7. st. sekc. Waldemar Ignorek stopień mł. ogn.
  8. st. sekc. Tomasz Bimkiewicz stopień mł. ogn.
  9. sekc. Arkadiusz Martyniak stopień st. sekc.
  10. sekc. Krzysztof Dolecki stopień st. sekc.
  11. sekc. Robert Reczek stopień st. sekc.

Na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu st. kpt. mgr inż. Tomasz Antuszewski Rozkazem nr 5/2010 z dnia 21 kwietnia 2010 roku z dniem 4 maja 2010 roku nadał:

  1. str. Krzysztof Łodziński stopień st. str.
  2. str. Szymon Wiącek stopień st. str.
  3. str. Przemysław Sołtysik stopień st. str.
  4. str. Łukasz Prętki stopień st. str.
  5. str. Szymon Maciejewski stopień st. str.

ODZNACZENIA

  1. Brązowa Odznaka „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” - kpt. mgr inż. Jarosław Zamelczyk
  2. Brązowa Odznaka „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” - st. ogn. Paweł Pałys
  3. Srebrny Medal „Za zasługi dla Pożarnictwa” – st. str. Zofia Urbańska
  4. Brązowy medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” – st. sekc. Przemysław Kleszka

Zadanie finansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Zjazd mieszkańców Róży

7 sierpnia 2010 roku odbył się zjazd byłych i obecnych mieszkańców wsi Róża. W tym dniu swoje 55.lecie istnienia obchodziła też Ochotnicza Straż Pożarna zrzeszająca bardzo wielu mieszkańców tej miejscowości.

Zjazd zainaugurowała msza św. polowa, którą odprawił proboszcz parafii pw. Św. Michała Archanioła w Wytomyślu ksiądz Wojciech Szałata. We mszy św. uczestniczyli też ksiądz Ekspedyt Błaszczyk proboszcz parafii we Lwówku i ksiądz Paweł Szułcik proboszcz parafii w Sątopach. Podczas mszy św. poświęcony został sztandar OSP w Róży.

Po zakończonym nabożeństwie odbyła się podniosła uroczystość przekazania sztandaru dla OSP w Róży przez Honorowy Komitet Fundacji Sztandaru, wciągnięcie flagi na maszt oraz ślubowanie strażaków na sztandar. Mszę św. i oficjalną część uroczystości uświetnił koncert orkiestry dętej.

Święto to było również okazją do wręczenia odznaczeń i listów gratulacyjnych osobom, które dla tego środowiska szczególnie się zasłużyły. Przewodniczący Rady Miejskiej Piotr Szymkowiak oraz w imieniu burmistrza Nowego Tomyśla Henryka Helwinga zastępca burmistrza Wojciech Ruta wręczyli odznaczenia nadane uchwałą Rady Miejskiej „Zasłużony dla gminy i miasta Nowy Tomyśl”: panu Mieczysławowi Szczechowiakowi (sołtysowi Róży, prezesowi OSP w Róży) i panu Jarosławowi Kaczmarkowi (komendantowi Gminnemu OSP, naczelnikowi OSP Wytomyśl). Wręczone zostały również listy okolicznościowe dla długoletnich mieszkańców Róży: Łucji Lotki, Marty Kahl, Krystyny Janelt, Stefana Bergera, Marii Berger, Wandy Szuby oraz osób, które wniosły znaczący wkład w rozwój wsi: Marianny Szofer, Czesława Szofera, Eleonory Szczechowiak, Longiny Przybył. Sołtys Róży Mieczysław Szczechowiak otrzymał także medal „Za zasługi dla ruchu ludowego imienia Stanisława Mikołajczyka”, które wręczyli Poseł na Sejm RP Stanisław Kalemba oraz prezes Zarządu Powiatowego Polskiego Stronnictwa Ludowego w Nowym Tomyślu Ireneusz Kozecki. Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Poznaniu nadało strażakom z Róży medale za zasługi dla pożarnictwa. Złoty medal „Za zasługi dla pożarnictwa” otrzymał Henryk Szofer, brązowe medale przyznano: Grzegorzowi Połomce, Zdzisławowi Królowi, Łukaszowi Horowskiemu i Józefowi Kapelskiemu. Odznaczenia te wręczył członek Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Poznaniu Leszek Mądry. Złotą odznakę Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej przyznano: Waldemarowi Szczechowiakowi, Bartoszowi Łukowskiemu i Radosławowi Łukowskiemu, natomiast srebrną odznakę Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej: Łukaszowi Szułcikowi i Bartoszowi Nowickiemu. Odznaczenia te wręczył prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego OSP druh Jerzy Sucharzewski. W tym dniu strażacy z Róży uhonorowani zostali też odznakami „Za wysługę lat”. Z uwagi na także strażacki charakter uroczystości, podczas jej trwania, przedstawiciel oddziału regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Poznaniu – kierownik samodzielnego referatu prewencji, rehabilitacji i orzecznictwa leczniczego Marek Miechorski na ręce prezesa OSP w Sątopach Andrzeja Kędzierskiego przekazał zestaw ratownictwa przedmedycznego, czyli torbę medyczną. Szczególnymi gośćmi uroczystości w Róży byli strażacy z zaprzyjaźnionej jednostki OSP z Trampe w gminie Biesenthal w Niemczech.

W zjeździe byłych i obecnych mieszkańców wsi Róża uczestniczyło wielu mieszkańców tej wsi, zarówno tych obecnych, jak również tych, wywodzących swoje korzenie z tej miejscowości. Na tę szczególną uroczystość przybyli całymi rodzinami, aby wspominać spotkać się, odnowić dawne znajomości, powspominać minione czasy, swoje prywatne historie, wydarzenia z dziejów wsi. Ciekawym dopełnieniem zjazdu była wystawa fotografii mieszkańców wsi Róża, zorganizowana w remizie OSP. Na wystawie zaprezentowane zostały archiwalne zdjęcia pochodzące z prywatnych zbiorów mieszkańców. Na zdjęciach tych można było zaobserwować nie tylko dawnych i obecnych mieszkańców tej społeczności. Zdjęcia pokazały też życie tej wsi w minionych latach, zmieniającą się architekturę, wydarzenia ważne dla rodzin mieszkających we wsi. Zjazdowi mieszkańców Róży towarzyszyła wspólna biesiada, zabawa taneczna, występy artystyczne, koncert i loteria fantowa.

W zjeździe uczestniczyło ponad 300 osób. Każdy uczestnik otrzymał pamiątkowy button, a cała uroczystość uwieczniona została na nagranym filmie.

Zadanie finansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
 

Zmodernizowany plac w Przyłęku

Pod koniec 2010 roku zakończyła się realizacja zadania pn. „Zagospodarowanie miejsca rekreacji i wypoczynku sobotnio-niedzielnego we wsi Przyłęk”. Zgodnie z umową Gmina Nowy Tomyśl na cen cel uzyskała dofinansowanie w wysokości 8.476,86 zł w ramach środków Unii Europejskiej - oś 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W ramach realizacji zadania zagospodarowano teren przy świetlicy wiejskiej oraz wigwamie we wsi Przyłęk: zakupiono i zamontowano ławki ze stołami i ławki parkowe oraz wykonano nawierzchnię z kostki betonowej. Miejsce to służyć będzie do organizowania zajęć integracyjnych, sportowych oraz edukacyjnych dla dzieci i młodzieży, a także seniorów z terenu gminy Nowy Tomyśl, w tym mieszkańcom wsi Przyłęk.
Powstałe w wyniku realizacji projektu miejsce będzie stanowiło niezbędne narzędzie do organizowania imprez na świeżym powietrzu. Będą tutaj organizowane zajęci plenerowe w ramach lekcji szkolnych, na tematy ekologiczne, dbania o zieleń w swoim najbliższym otoczeniu oraz zajęć w ramach tzw. „zielonej szkoły”. Miejsce to dzięki wykonanej inwestycji umożliwi zorganizowanie różnego rodzaju wydarzeń i imprez. Dzięki planowanym przedsięwzięciom poprawi się także atrakcyjność turystyczno–rekreacyjna wsi. To swoiste centrum byłoby punktem integrującym lokalną społeczność. Będzie można tu organizować wydarzenia związane z życiem wsi, mieszkańcy i przejezdni goście będą tu się spotykać, wspólnie organizować sobie czas i czynnie wypocząć na łonie natury.

Zadanie finansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego

Gmina Nowy Tomyśl otrzymała dofinansowanie z Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, na realizację projektu: „Budowa kanalizacji sanitarnej we wsi Glinno V”. Kwota przyznanego dofinansowania to 506 008,25 zł, co stanowi 75% wartości projektu.. Łączny koszt inwestycji to 678 177,67 zł, z czego 168 669,42 zł to wkład własny gminy Nowy Tomyśl.

Wniosek o dofinansowanie w ramach ZPORR był składany w 2006 roku, przeszedł pozytywnie ocenę formalną i merytoryczną ale znalazł się na liście rezerwowej i nie został zakwalifikowany do dotacji. W 2007 roku kanalizacja sanitarna na odcinku Glinno V została wybudowana ze środków własnych gminy. W związku z pojawieniem się dodatkowych środków w ramach programu w 2009 roku, wniosek na kanalizację został ponownie poddany ocenie i zakwalifikowano go do dofinansowania.

SAPARD

W 2005 roku gmina Nowy Tomyśl pozyskała środki z funduszu przedakcesyjnego SAPARD, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, na następujące inwestycje:

  1. Budowa sieci wodociągowej z przyłączami we wsi Cicha Góra – kwota otrzymanego dofinansowania – 133.652,50 zł, co stanowiło 50% wartości projektu.

  2. Budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami we wsi Sękowo – Północ – kwota otrzymanego dofinansowania – 392.540,74 zł, co stanowiło 50% wartości projektu.

  3. Budowa drogi gminnej nr 061 we wsi Paproć łączącej drogę wojewódzką nr 305 Nowy Tomyśl - Wolsztyn z drogą gminną Nowy Tomyśl - Cicha Góra. Kwota otrzymanego dofinansowania – 497.897,89 zł, co stanowiło 50% wartości projektu.

Projekt "OTWARTE DRZWI"

"OTWARTE  DRZWI"

Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowym Tomyślu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki - Priorytet VII, Poddziałanie  7.1.1 - "Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej" realizuje w 2008 roku projekt systemowy:

W ramach projektu kontraktami socjalnymi objęto grupę 11 osób, gotową do dokonania zmian w swoim życiu, chętną do współpracy, oraz spełniającą wymogi dotyczące grup docelowych Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zgodnie z wytycznymi związanymi z realizacją projektów systemowych.

Realizacja projektu rozpoczęła się w miesiącu marcu 2008 roku i trwać będzie do miesiąca grudnia 2008 roku.W ramach projektu OPS w Nowym Tomyślu oferuje:

1.        Doradztwo / poradnictwo zawodowe i psychologiczne,
2.        Szkolenie z zakresu podstaw obsługi komputera i Internetu,
3.        Kurs języka obcego,
4.        Warsztaty aktywizacji zawodowej,
5.        Szkolenia zawodowe.

Dzięki udziałowi w projekcie jego odbiorcy nabędą umiejętność tworzenia dokumentów aplikacyjnych, podniosą swoje kwalifikacje zawodowe niejednokrotnie zdobędą również nowe umiejętności przydatne z punktu widzenia pracodawcy.  Ponadto realizacja projektu przyczyni się do zwiększenia wiary we własne możliwości, wzrostu poczucia własnej wartości, a co za tym idzie zwiększy motywację do poszukiwania zatrudnienia, bądź też pracy na własny rachunek.

Wszyscy uczestnicy projektu zostaną w ramach kontraktów socjalnych objęci wsparciem finansowym, aby umożliwić im aktywne uczestnictwo w planowanych zajęciach. Realizacja projektu systemowego jest nową formą pracy z klientami pomocy społecznej, jest wyzwaniem dla kadry Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Tomyślu, któremu mamy nadzieję sprostać a efekty wspólnych wysiłków będą zauważalne poprzez poprawę sytuacji uczestników projektu. Elementy wsparcia udzielanego potrzebującym tj. poradnictwo / doradztwo zawodowe i psychologiczne ukierunkowane na podniesienie samooceny i zwiększenie aktywności zawodowej,  powinno dać szansę zwiększenia potencjału zawodowego, a także umożliwić uzyskanie pracy osobom bezrobotnym.

Projekty dofinansowane ze źródeł zewnętrznych

Fundusze zewnętrzne pozyskane przez gminę w 2009 roku
Gmina Nowy Tomyśl w 2009 roku uzyskała dofinansowanie na realizację wielu zadań zarówno  inwestycyjnych, jak również wpływających na integrację lokalnego środowiska. Zapraszamy do zapoznania się z załączoną informacją ukazującą zadania, na  jakie w minionym roku gmina pozyskała finansowe wsparcie.

1. Budowa kompleksu dwóch boisk sportowych wraz z budynkiem sanitarno – szatniowym „Orlik 2012”. Gmina zakwalifikowała się do programu w 2009 roku. W wyniku jego realizacji powstał kompleks boisk składający się z:

Warto dodać, że nowotomyski ORLIK jest wersją „+” tzn. boisko wielofunkcyjne jest powiększone, dzięki temu oprócz koszykówki i siatkówki można na nim rozgrywać zawody w piłkę ręczną i tenisa. Łączna wartość zadania to 1.486.282,37  zł, z czego 333.000,00 zł pochodziło ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz 333.000,00 zł ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego.

2. W 2009 roku gmina Nowy Tomyśl zakwalifikowała się do dofinansowania w ramach Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych – edycja 2009, na zadanie: Przebudowa drogi gminnej ( nr 305 ) w Nowym Tomyślu (ul. 3 Stycznia w Nowym Tomyślu i Glinno) wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Przedsięwzięcie zostało zakończone 30 listopada 2009 roku. Na jego realizację pozyskano środki finansowe w wysokości: 1.159.400,00  zł, wartość całego zadania wynosiła 2.318.800,00 zł.

3. W roku 2009 gmina Nowy Tomyśl uzyskała dofinansowanie w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) na inwestycję pt.„Budowa kanalizacji sanitarnej we wsi Glinno V”. Kwota przyznanej dotacji wynosiła 506.008,25 zł., a łączna wartość zadania to: 678.177,67 zł. W 2006 roku gmina Nowy Tomyśl złożyła wniosek o dofinansowanie budowy kanalizacji sanitarnej Glinno V. Przeszedł on pozytywnie przez wszystkie etapy oceny ale ostatecznie został sklasyfikowany na 3 miejscu listy rezerwowej. Inwestycja została zrealizowana ze środków własnych gminy Nowy Tomyśl w 2007 roku. W roku 2009 okazało się, że w ramach programu ZPORR pojawiły się po przetargach dodatkowe środki finansowe, co spowodowało, że wniosek dotyczący kanalizacji ostatecznie zakwalifikował się do dofinansowania – koszty poniesione w 2007 roku zostały zrefundowane w 2009 roku w kwocie 506.008,25 zł.

4. Gmina Nowy Tomyśl otrzymała dofinansowanie z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego na zadanie:  Rozbudowa świetlicy wiejskiej w Wytomyślu o część sportową. Kwota przyznanej dotacji to 60.000,00 zł, łączna wartość inwestycji  wynosiła 500.503, 76zł.

5. W 2008 roku gmina zakwalifikowała się do programu „Blisko Boisko” realizowanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, PZU SA oraz PZU Życie SA. Z projektem: Budowa boiska ze sztuczną nawierzchnią w Parku Kultury i Wypoczynku. Łączny koszt zadania wyniósł – 1.019.313,84 zł. Inwestycja była współfinansowana ze środków zewnętrznych: 100.000 zł Ministerstwo Sportu i Turystyki, 100.000,00 zł PZU S.A., 100.000,00 PZU Życie S.A. Realizacja zadania miała miejsce w 2009 roku.

6. W 2009 roku gmina Nowy Tomyśl uzyskała dofinansowanie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich współfinansowanego ze środków UE, w ramach osi III „Odnowa i rozwój wsi”, na projekt pt.: „Przebudowa placu wokół Wiejskiego Domu Kultury, OSP i Biblioteki w Bukowcu”.Kwota przyznanej dotacji to 70.755 zł, a łączna wartość inwestycji to 201.000,00 zł. W ramach zadania plac przy Wiejskim Domu Kultury został wyłożony kostką brukową,  zostały wykonane również miejsca parkingowe z płyt betonowych.

7. W 2009 roku projekt pt: „Kompleksowe zagospodarowanie ścieków w zlewni rzeki Obry Gmina Nowy Tomyśl, budowa sieci kanalizacji sanitarnej Nowy Tomyśl - Sękowo - Jastrzębsko Stare oraz Nowy Tomyśl - Boruja Kościelna” zakwalifikował się do dofinansowania z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, Oś III Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej. Wysokość dofinansowania, jakie gmina otrzyma to 4.000.000,00 zł, łączna wartość projektu: 10.997.732,62 zł.

Realizacja inwestycji przebiegać będzie w II etapach: I etap – Jastrzębsko Stare, II etap –         Boruja Kościelna. Planowany termin zakończenia budowy kanalizacji to III kwartał 2012 roku.

8. Gmina Nowy Tomyśl jest członkiem Stowarzyszenia KOLD, które zrzesza 7 gmin z terenu Wielkopolski: Kuślin, Opalenicę, Lwówek Wlkp. Duszniki, Miedzichowo, Nowy Tomyśl oraz Pniewy. Działalność Stowarzyszenia jest finansowana ze środków Unii Europejskiej z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, oś IV LEADER.

Gminy członkowskie, za pośrednictwem Stowarzyszenia mogą również otrzymywać dofinansowanie ze środków UE na projekty dotyczące odnowy wsi (maksymalne dofinansowanie, jakie można uzyskać na projekt to 200.000,00 zł), oraz na tzw. małe projekty, gdzie wielkość dofinansowania wynosi 25.000,00 zł.

Projekty finansowane w 2010 roku ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Odnowa wsi:

a)  Rozbudowa i przebudowa świetlicy wiejskiej w Sątopach – dofinansowanie w wysokości 200.000,00 zł.
Małe projekty:

b)  „Piknik wakacyjny” w Przyłęku jako przykład aktywizacji i integracji środowiska wiejskiego  – dofinansowanie 8.035,81 zł
c)  Integracja mieszkańców ziemi nowotomyskiej poprzez organizację Jarmarku Chmielo-Wikliniarskiego w Nowym Tomyślu - dofinansowanie 10.000,00 zł
d)  Organizacja gminnych  zawodów sportowo – pożarniczych wraz z obchodami 80 – lecia  OSP w Borui Kościelnej - dofinansowanie 7.580,54 zł
e)  Integracja mieszkańców obszarów wiejskich poprzez obchody 760-lecia pierwszej wzmianki  na temat wsi Wytomyśl - dofinansowanie 8.177,94 zł.
f) Zjazd byłych i obecnych mieszkańców wsi Róża - umowa na kwotę 6.906,00 zł
g) Festyn integracyjny w Bukowcu połączony z wyborem nazwy dla imprezy - dofinansowanie 5.813,02
h) Integracja społeczności strażackiej poprzez organizację Powiatowego Święta Straży w Wytomyślu - dofinansowanie 5.016,82
i) Zagospodarowanie miejsca rekreacji i wypoczynku sobotnio-niedzielnego we wsi Przyłęk - umowa na kwotę 8.479,77 zł

9. Gmina Nowy Tomyśl zakwalifikowała się do dofinansowania w ramach Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych – edycja 2010, z inwestycją:Przebudowa ul. Tysiąclecia i Kolejowej w Nowym Tomyśluwraz z infrastrukturą towarzyszącą. Przedsięwzięcie zostanie zrealizowane do końca 2010 roku. Szacunkowy koszt to: 3.213.900,00 zł, a kwota przyznanego dofinansowania wynosi  1.606.900,00 zł.

10. Gmina Nowy Tomyśl realizuje program „Radosna szkoła”, prowadzony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, za pośrednictwem Kuratoriów Oświaty. W 2009 roku Pięć szkół podstawowych z terenu gminy Nowy Tomyśl (SP nr 1, SP nr 2, SP Boruja Kościelna, SP Jastrzębsko Stare, SP Wytomyśl) otrzymało dofinansowanie na zakup pomocy dydaktycznych do miejsc zabaw w szkole.

Do 15  stycznia 2010 roku gmina rozliczyła się z zadania.

W listopadzie 2009 roku wszystkie 6 szkół podstawowych z terenu gminy złożyło wnioski o dofinansowanie budowy placów zabaw przy szkołach, w ramach II edycji „Radosnej Szkoły”. Obecnie oczekujemy na wyniki oceny wniosków i decyzję o przyznanych dofinansowaniach.

11. Gmina Nowy Tomyśl otrzymała dofinansowanie z Fundacji Współpracy Polsko – Niemieckiej w wysokości 10.000,00 zł na zadanie:  „Obchody 10 – lecia współpracy partnerskich gmin Nowy Tomyśl i Biesenthal  - Barnim”. Obecnie trwa procedura rozliczenia projektu.

Projekty o dofinansowanie, które zostały złożone przez gminę Nowy Tomyśl i oczekują na wyniki oceny:

  1. Budowa ścieżki rowerowej na odcinku Stary Tomyśl – Róża, wzdłuż drogi 701 (2738P).Wniosek o dofinansowanie został złożony do Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. W ramach projektu planowana do realizacji jest ścieżka rowerowa o długości 4,152 km. Łączny koszt projektu to 979 254,82, a wnioskowana kwota dofinansowania to 636 515,63 zł.
  2. Termomodernizacja Nowotomyskiego Ośrodka Kultury, Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej oraz Szkoły Podstawowej nr 1 w Nowym Tomyślu.Wniosek został złożony do Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, łączna wartość projektu to 2.817.138,52 zł a wnioskowane dofinansowanie 2.394.567,74 zł.
  3. Modernizacja oczyszczalni ścieków w Nowym Tomyślu – wniosek został złożony do Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko  - koordynacją prac związanych z projektem zajmuje się Wydział Komunalno – Inwestycyjny, Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Nowym Tomyślu oraz Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu.